{"id":185549,"date":"2025-02-04T13:03:28","date_gmt":"2025-02-04T09:03:28","guid":{"rendered":"https:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=185549"},"modified":"2025-02-04T13:03:32","modified_gmt":"2025-02-04T09:03:32","slug":"gunay-ef%c9%99ndiyeva-q%c9%99rbi-az%c9%99rbaycana-qayidisin-m%c9%99d%c9%99ni-%c9%99saslarinin-da-formalasdirilmasina-calismaliyiq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/?p=185549","title":{"rendered":"G\u00fcnay \u018ff\u0259ndiyeva: Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n\u00a0m\u0259d\u0259ni \u0259saslar\u0131n\u0131n da formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-vivid-cyan-blue-color has-text-color has-medium-font-size\"><em><strong>Milli M\u0259clisin deputat\u0131, parlamentin M\u0259d\u0259niyy\u0259t komit\u0259si s\u0259drinin m\u00fcavini G\u00fcnay \u018ff\u0259ndiyeva Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, m\u0259d\u0259ni \u0259saslar\u0131n\u0131n da formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a m\u00fcsahib\u0259 verib. M\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; G\u00fcnay xan\u0131m, bu yax\u0131nlarda Erm\u0259nistan\u0131n ilk prezidenti Levon Ter-Petrosyan\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 faktlar\u0131n\u0131 etiraf etdiyi videosu yay\u0131mland\u0131. Bu haqda n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan soyda\u015flar\u0131m\u0131z XX \u0259srd\u0259 etnik m\u0259nsubiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 erm\u0259ni v\u0259h\u015filikl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 deportasiyaya m\u0259ruz qalaraq, \u00f6z d\u0259d\u0259-baba yurdlar\u0131ndan d\u00f6rd d\u0259f\u0259 did\u0259rgin sal\u0131nm\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu torpaqlardak\u0131 m\u0259d\u0259ni irsimizin bir \u00e7ox tarixi n\u00fcmun\u0259l\u0259ri d\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u0259t edilmi\u015f, da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 ya m\u0259nims\u0259nilmi\u015f, q\u0259dim toponiml\u0259rimiz \u00e7irkin erm\u0259ni adlar\u0131 il\u0259 \u0259v\u0259z olunmu\u015fdur. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n bu torpaqlar\u0131n \u0259z\u0259li sakinl\u0259ri olduqlar\u0131n\u0131 s\u00fcbut ed\u0259n izl\u0259ri, xalq\u0131m\u0131za aid etnik ni\u015fan\u0259l\u0259ri yox etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 k\u00fctl\u0259vi vandall\u0131q aktlar\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdir. Torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n 30 illik i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qaraba\u011fda v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda oldu\u011fu kimi, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandak\u0131 m\u0259d\u0259ni irsimizin m\u0259hv edilm\u0259si son bir \u0259srd\u0259 Erm\u0259nistanda d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarixd\u0259n yax\u015f\u0131 m\u0259lumdur ki, \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131ndan biri idi. T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131 Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil edildi v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin oraya k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131. Bununla da tarixi hadis\u0259l\u0259rin gedi\u015fat\u0131nda yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259 a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>XIX \u0259srin sonlar\u0131nda milli ideologiyaya \u00e7evril\u0259n qat\u0131 erm\u0259ni irq\u00e7iliyi b\u00fct\u00fcn \u0259traf co\u011frafiyada ya\u015fayan xalqlara, o c\u00fcml\u0259d\u0259n erm\u0259ni xalq\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 ciddi probleml\u0259r g\u0259tirmi\u015fdir. Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f &#8220;Q\u0131n\u00e7aq&#8221;, &#8220;Da\u015fnaks\u00fctyun&#8221; v\u0259 bu kimi dig\u0259r partiya v\u0259 h\u0259r\u0259katlar b\u00f6y\u00fck imperiyalar\u0131n maddi-m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259yini alaraq, erm\u0259ni \u0259halisinin beynini z\u0259h\u0259rl\u0259mi\u015f, bu da ac\u0131nacaql\u0131 m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259r do\u011furmu\u015fdur. O vaxta q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sind\u0259 y\u00fcz ill\u0259rl\u0259 s\u00fclh v\u0259 rifah i\u00e7\u0259risind\u0259 ya\u015fayan erm\u0259ni \u0259halisi \u00f6z d\u00f6vl\u0259tin\u0259 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 x\u0259yan\u0259t etdi. Y\u00fcz ild\u0259n art\u0131q zaman ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq, milli-m\u0259n\u0259vi m\u0259hdudiyy\u0259td\u0259n do\u011fan bu irq\u00e7iliyin n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n indi d\u0259 canl\u0131 \u015fahidiyik. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, erm\u0259ni irq\u00e7iliyini fa\u015fizm\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xaran siyasi liderl\u0259r v\u0259 yaxud xaricd\u0259ki erm\u0259ni lobbisi bu ideologiyadan, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00f6z \u015f\u0259xsi m\u0259nafel\u0259ri v\u0259 siyasi maraqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n ilk prezidenti Levon Ter-Petrosyan\u0131n son g\u00fcnl\u0259rd\u0259 bir \u00e7ox m\u0259tbuat orqanlar\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015f m\u00fcsahib\u0259si erm\u0259ni irq\u00e7i fa\u015fizminin, erm\u0259ni nasizminin \u0259yani t\u0259zah\u00fcr formalar\u0131ndan biridir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bilirsiniz, h\u0259yatda \u0259dal\u0259t gec d\u0259 olsa, h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z yerini tap\u0131r. Yalan, b\u00f6htan \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Erm\u0259nistan\u0131n vaxtil\u0259 birinci \u015f\u0259xsi olmu\u015f Ter-Petrosyan\u0131n Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259tini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 etiraf etm\u0259si art\u0131q Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6z\u00fc-\u00f6z\u00fcn\u00fc if\u015fa etm\u0259si dem\u0259kdir. Bu a\u00e7\u0131qlama il\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259cav\u00fczkar siyas\u0259ti bir daha t\u0259sdiql\u0259nir. Bu, yaln\u0131z Erm\u0259nistan\u0131n d\u00f6vl\u0259t idar\u0259etm\u0259sind\u0259ki ke\u00e7mi\u015f bir liderin deyil, \u00fcmumilikd\u0259 erm\u0259ni siyas\u0259tinin, onun ideologiyas\u0131n\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Ter-Petrosyan\u0131n h\u0259min a\u00e7\u0131qlamas\u0131 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7iliyinin, qeyri-insani m\u00fcnasib\u0259tinin n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259rinl\u0259\u015fdiyini g\u00f6st\u0259rir v\u0259 bu, h\u0259m regional, h\u0259m d\u0259 qlobal miqyasda geni\u015f n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini normalla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 bunun davam\u0131 olaraq hans\u0131sa qlobal layih\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k ist\u0259yirs\u0259, onda onlar\u0131n r\u0259smil\u0259ri \u00f6z ke\u00e7mi\u015fl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259mimi olmal\u0131, t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 cinay\u0259tl\u0259ri r\u0259sm\u0259n tan\u0131mal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Prezident \u0130lham \u018fliyevin Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n inzibati binas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda s\u00f6yl\u0259diyi kimi, ad\u0259t\u0259n q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin tarixi abid\u0259l\u0259ri, tarixi m\u0259rk\u0259zl\u0259ri olur. Nec\u0259 ki, Bak\u0131da, G\u0259nc\u0259d\u0259, Nax\u00e7\u0131vanda, \u015e\u0259kid\u0259, Q\u0259b\u0259l\u0259d\u0259 v\u0259 dig\u0259r q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 var. B\u0259s niy\u0259 \u0130r\u0259vanda tarixi m\u0259rk\u0259z yoxdur? \u00c7\u00fcnki o m\u0259rk\u0259zl\u0259r Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixi miras\u0131 idi v\u0259 erm\u0259nil\u0259r bu miras\u0131 m\u0259hv edibl\u0259r. \u015e\u0259h\u0259rsalma ad\u0131 alt\u0131nda b\u00fct\u00fcn tarixi abid\u0259l\u0259rimiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0130r\u0259van qalas\u0131 v\u0259 S\u0259rdar xan\u0131n saray\u0131 da da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, m\u0259hv edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130r\u0259vanda salamat qalan v\u0259 yegan\u0259 Az\u0259rbaycan abid\u0259si olan G\u00f6y M\u0259scidi haz\u0131rda Erm\u0259nistan r\u0259smil\u0259ri xaricd\u0259n g\u0259l\u0259n qonaqlara \u201c\u0130ran m\u0259scidi\u201d kimi t\u0259qdim edirl\u0259r. H\u0259tta Erm\u0259nistan bu m\u0259scidin \u0130ran\u0131n tarixi abid\u0259si kimi UNESCO-nun \u00dcmumd\u00fcnya \u0130rs Siyah\u0131s\u0131na daxil edilm\u0259sin\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Maraql\u0131d\u0131r, nec\u0259 olur ki, 1799-cu ild\u0259 \u0130r\u0259van xan\u0131 H\u00fcseyn\u0259li xan Qacar t\u0259r\u0259find\u0259n tikdiril\u0259n v\u0259 Az\u0259rbaycan memarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n incil\u0259rind\u0259n biri olan g\u00f6y t\u00fcrkl\u0259rin \u201cG\u00f6y m\u0259scidi\u201d ba\u015fqas\u0131n\u0131n abid\u0259si kimi t\u0259qdim edilir?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana m\u0259n\u0259vi qay\u0131d\u0131\u015f siyas\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bu, tarix faktlara \u0259saslan\u0131r. Co\u011frafi m\u00f6vqe, tarixi miqrasiya reall\u0131qlar\u0131, toponimika v\u0259 bir \u00e7ox dig\u0259r \u0259lam\u0259tl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n bu yerl\u0259r\u0259, onun tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259ni irsin\u0259 haqq\u0131n\u0131 a\u015fkar \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin dediyi kimi, bizim i\u015fimiz bu tarix \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmal\u0131d\u0131r. Nec\u0259 ki, Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259hrif edilmi\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fc tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fdir\u0259 bildik. Can\u0131m\u0131zla, qan\u0131m\u0131zla \u00f6z torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 geri qaytard\u0131q. El\u0259c\u0259 d\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rini d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q v\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Prezidentin bu sah\u0259d\u0259ki yorulmaz f\u0259aliyy\u0259ti g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flimizd\u0259 \u0259sas\u0131m\u0131z, tarixi s\u00fcbutlar\u0131m\u0131z var ki, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan bizim d\u0259d\u0259-baba torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar oradan d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 deportasiya olunub, amans\u0131zcas\u0131na, q\u0259ddarcas\u0131na etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259tin\u0259 m\u0259ruz qal\u0131blar. Biz bu materiallar\u0131 bir \u00e7ox d\u00fcnya dill\u0259rin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 etm\u0259li, onlar\u0131n \u0259sas\u0131nda kitablar haz\u0131rlay\u0131b n\u0259\u015fr etm\u0259liyik. N\u00fcfuzlu elmi institutlar, universitetl\u0259r, beyin m\u0259rk\u0259zl\u0259ri il\u0259 birg\u0259 t\u0259dbirl\u0259r, konfranslar, simpoziumlar ke\u00e7irm\u0259liyik. Siyas\u0259t\u00e7il\u0259rl\u0259, siyasi ekspertl\u0259rl\u0259, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259li h\u00fcquq\u015f\u00fcnaslarla bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fczakir\u0259 etm\u0259liyik. \u0130nsanlar\u0131n m\u0259ruz qald\u0131qlar\u0131 z\u00fclm\u00fc, qa\u00e7q\u0131nl\u0131q v\u0259 did\u0259rginlik h\u0259yat\u0131n\u0131 real \u015f\u0259raitd\u0259 t\u0259qdim etm\u0259liyik. Bu sah\u0259d\u0259 xeyli i\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcb, ancaq problemin vacibliyi v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyi m\u00fcqabilind\u0259 bu azd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz yaln\u0131z \u00f6z daxilimizd\u0259 deyil, d\u00fcnya miqyas\u0131nda haqq\u0131m\u0131z\u0131 daha art\u0131q bir enerji v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259liyik. Y\u0259ni, \u00f6z\u00fcm\u00fcz deyib, \u00f6z\u00fcm\u00fcz e\u015fitm\u0259m\u0259liyik. Ba\u015f\u0131m\u0131za g\u0259tiril\u0259n faci\u0259l\u0259r v\u0259 \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259r beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259, m\u00fcxt\u0259lif dill\u0259rd\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 e\u015fidilm\u0259lidir. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 h\u0259r birimiz h\u0259min m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin geni\u015f t\u0259bli\u011fi v\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259, dediyim kimi, daha f\u0259al v\u0259 sistemli i\u015f aparmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>Xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131z, 2021-ci ild\u0259 A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259rin 200 illik yubileyinin d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qeyd edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n S\u0259r\u0259ncam imzaland\u0131. M\u0259n o zaman Beyn\u0259lxalq T\u00fcrk M\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 \u0130rsi Fondunun r\u0259hb\u0259ri idim. H\u0259min il T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rinin \u2013 Yunus \u018fmr\u0259nin, Jambul Jabayevin v\u0259 A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259rin yer ald\u0131\u011f\u0131 \u201c\u00dc\u00e7 ozan bir arada\u201d po\u00e7t markas\u0131n\u0131 \u00e7ap etdirdik v\u0259 o, d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 burax\u0131ld\u0131, \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz\u0259 g\u00f6nd\u0259rildi. Biz bir layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck el s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n\u0131 bir araya g\u0259tirdik. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n irsinin tarixi G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131n\u0131n yetirm\u0259si A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259rin timsal\u0131nda daha geni\u015f co\u011frafiyada tan\u0131d\u0131lmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fd\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>Art\u0131q Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na m\u0259n\u0259vi qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n t\u0259m\u0259li qoyulub. Prezidentin imzalad\u0131\u011f\u0131 S\u0259r\u0259ncam \u0259sas\u0131nda Bak\u0131da A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259rin abid\u0259si ucald\u0131l\u0131b. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00f6t\u0259n il sentyabr\u0131n 30-da abid\u0259nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131ndak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bildirdi ki, g\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k biz A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259rin erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f abid\u0259sini b\u0259rpa ed\u0259c\u0259yik v\u0259 A\u011fkils\u0259 k\u0259ndind\u0259 buna ox\u015far m\u0259rasim ke\u00e7ir\u0259c\u0259yik. Biz 30 il \u015eu\u015fa, b\u00fct\u00fcn Qaraba\u011f il\u0259 ba\u011fl\u0131 bu c\u00fcr arzumuzu bildirirdik. Sonu n\u0259 oldu? Arzumuz yerin\u0259 yetdi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n \u00f6t\u0259n il dekabr\u0131n 5-d\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n \u201cQay\u0131d\u0131\u015f h\u00fcququ \u2013 Erm\u0259nistandan zorla \u00e7\u0131xar\u0131lan az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259dal\u0259tin t\u0259min edilm\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda II beyn\u0259lxalq konfransda i\u015ftirak etdim. T\u0259dbir\u0259 51 \u00f6lk\u0259d\u0259n 100-d\u0259n \u00e7ox n\u00fcmay\u0259nd\u0259 qat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259n m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r, siyas\u0259t v\u0259 elm adamlar\u0131 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n tarixind\u0259n, maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi irsind\u0259n dan\u0131\u015fd\u0131lar. Konfransda babalar\u0131m\u0131z\u0131n yadigarlar\u0131 &#8211; \u0130r\u0259van xan\u0131 S\u0259rdar xan\u0131n n\u0259slinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u0259 i\u015ftirak etdil\u0259r. O insanlar canl\u0131 tarixdirl\u0259r, canl\u0131 s\u00fcbutdurlar. Bu c\u00fcr t\u0259dbirl\u0259r tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rimizi beyn\u0259lxalq auditoriya il\u0259 payla\u015fmaq bax\u0131m\u0131ndan, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u00e7ox vacib \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n maddi-m\u0259n\u0259vi irsinin qorunmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 n\u0259 kimi i\u015fl\u0259r apar\u0131la bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259ni irsi bizim milli kimliyimizin, tarixi yadda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizin, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 miras qoyaca\u011f\u0131m\u0131z d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131d\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, m\u0259d\u0259ni \u0259saslar\u0131n\u0131n da formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130r\u0259vanda Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi-m\u0259d\u0259ni irs n\u00fcmun\u0259l\u0259ri, dini abid\u0259l\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n S\u0259rdar (Abbas Mirz\u0259), D\u0259mirbulaq, T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131, R\u0259c\u0259b Pa\u015fa, Hac\u0131 Novruz\u0259li b\u0259y, Hac\u0131 C\u0259f\u0259r b\u0259y, Xudab\u0259nd\u0259 v\u0259 dig\u0259r m\u0259scidl\u0259rimiz, \u0130r\u0259van qalas\u0131, S\u0259rdar Xan saray\u0131, A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259rin G\u00f6y\u00e7\u0259 mahal\u0131n\u0131n A\u011fkils\u0259 k\u0259ndind\u0259ki q\u0259bir\u00fcst\u00fc abid\u0259si v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, h\u0259min abid\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar\u0131n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259lidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u00fcasir texnologiyalar\u0131n imkanlar\u0131ndan faydalanaraq virtual muzeyl\u0259r yarada bil\u0259rik.<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, biz bu sah\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki burada s\u00f6hb\u0259t maddi-m\u0259n\u0259vi irsin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131ndan, el\u0259c\u0259 d\u0259 kollektiv yadda\u015f\u0131n m\u0259hv edilm\u0259sind\u0259n gedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yen\u0259 d\u0259 bu sah\u0259d\u0259 Beyn\u0259lxalq T\u00fcrk M\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 \u0130rsi Fondunda \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m d\u00f6vrd\u0259n t\u0259cr\u00fcb\u0259mi b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259r\u0259k dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, 2022-2023-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 \u201cY\u0131ld\u0131z Saray\u0131 Foto Kolleksiyas\u0131nda XIX \u018fsr T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131n\u0131n M\u0259d\u0259ni \u0130rsi\u201d adl\u0131 geni\u015fmiqyasl\u0131 layih\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdik. Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tinin Y\u0131ld\u0131z kolleksiyas\u0131 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n z\u0259ngin fotoarxivl\u0259rind\u0259n biridir. Layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131ndan T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 &#8211; S\u0259m\u0259rq\u0259nd, Buxara, Kokand, Xiv\u0259, T\u00fcrk\u00fcstan, \u0130stanbul, Konya, A\u015fqabad, Bak\u0131 v\u0259 h\u0259m\u00e7inin \u0130r\u0259vana aid foto\u015f\u0259kill\u0259ri bir kitabda toplayaraq beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim etdik.<\/p>\n\n\n\n<p>2023-c\u00fc ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 \u0130stanbulda Milli Saraylar Dolmaba\u011f\u00e7a \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t Qalereyas\u0131nda h\u0259min kitabda yer alan foto\u015f\u0259kill\u0259rd\u0259n ibar\u0259t m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m s\u0259rgi t\u0259\u015fkil etdik. Daha sonra bu s\u0259rgini 2023-c\u00fc ilin noyabr\u0131nda T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n 10-cu yubiley Zirv\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Astanada T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259rinin, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin v\u0259 dig\u0259r r\u0259smil\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ke\u00e7irdik. Bunlar\u0131 n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn deyir\u0259m? \u00c7\u00fcnki bu c\u00fcr t\u0259dbirl\u0259r irsimizin \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259bli\u011fi, eyni zamanda, tarixi faktlar\u0131n beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 tan\u0131d\u0131lmas\u0131 dem\u0259kdir. Bir deputat v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, bir az\u0259rbaycanl\u0131 kimi bundan sonra da maddi-m\u0259n\u0259vi irsimizin qorunmas\u0131na, t\u0259bli\u011fin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259k namin\u0259 h\u0259r zaman \u0259limd\u0259n g\u0259l\u0259ni etm\u0259y\u0259 haz\u0131ram.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-Bu il yanvar\u0131n 7-d\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verdi, Erm\u0259nistan v\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 toxundu. B\u0259s siz bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin g\u0259l\u0259c\u0259yini nec\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; G\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u00fcmid v\u0259 inamla bax\u0131ram. Prezident \u0130lham \u018fliyev m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 d\u0259 bildirdi ki, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 a\u00e7\u0131lacaq. \u0130kinci variant yoxdur. Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rini q\u0259bul etsin, onlar\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rini dinl\u0259sin. Bu da s\u00fclh \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacib add\u0131m olard\u0131. Erm\u0259nistan s\u00fcbut etm\u0259lidir ki, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 Az\u0259rbaycan il\u0259 s\u00fclh \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fama\u011fa haz\u0131rd\u0131r. Y\u0259ni, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 n\u0259 vaxtsa Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 he\u00e7 bir \u0259razi iddias\u0131 olmayacaq. Erm\u0259nistan bunu h\u0259m konstitusiyas\u0131nda, h\u0259m b\u0259yannam\u0259l\u0259rind\u0259, h\u0259m d\u0259 qon\u015fularla dinc m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir. Bu, Erm\u0259nistan\u0131n yegan\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f yoludur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Milli M\u0259clisin deputat\u0131, parlamentin M\u0259d\u0259niyy\u0259t komit\u0259si s\u0259drinin m\u00fcavini G\u00fcnay \u018ff\u0259ndiyeva Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, m\u0259d\u0259ni \u0259saslar\u0131n\u0131n da&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":185550,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,47,27,2,7,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/185549"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=185549"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/185549\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":185551,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/185549\/revisions\/185551"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/185550"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=185549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=185549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=185549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}