{"id":159899,"date":"2021-02-19T23:05:24","date_gmt":"2021-02-19T19:05:24","guid":{"rendered":"http:\/\/hakimiyyet.info.az\/?p=159899"},"modified":"2021-02-19T23:05:34","modified_gmt":"2021-02-19T19:05:34","slug":"bir-az-s%c9%99rt-bir-az-cod-daha-cox-z%c9%99rif-vidadi-babanlinin-portretin%c9%99-strixl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/?p=159899","title":{"rendered":"Bir az s\u0259rt, bir az cod, daha \u00e7ox z\u0259rif&#8230; &#8211; Vidadi Babanl\u0131n\u0131n portretin\u0259 \u015ftrixl\u0259r"},"content":{"rendered":"<h4>R\u00fcst\u0259m KAMAL<\/h4>\n<div class=\"news_text\">\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"no-display appear alignleft\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/r%C3%BCst%C9%99m%20kamal(1).jpg\" alt=\"\" width=\"372\" height=\"239\" \/><\/p>\n<p>Ustad Vidadi Babanl\u0131n\u0131n xarakterinin obraz\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn birc\u0259 xatir\u0259 detal\u0131 &#8211; m\u0259nzilind\u0259 kitab r\u0259finin \u00fcst\u00fcnd\u0259ki foto\u015f\u0259kil d\u0259 kifay\u0259t ed\u0259r: &#8220;M\u0259nzilimd\u0259ki babat i\u015f ota\u011f\u0131m\u0131n diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n yan divar\u0131 boyunca h\u00fcnd\u00fcr, \u015fahmatvari kitab d\u00fcz\u00fcm\u00fcn\u00fcn t\u0259n ortas\u0131nda bir o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6\u00fck olmayan foto\u015f\u0259kil qoyulmu\u015fdur. R\u0259ngi saral\u0131b-solmu\u015f, \u00e7ox k\u00f6hn\u0259 bir \u015f\u0259kild\u0259n d\u00f6rd-be\u015f ya\u015flar\u0131nda, sar\u0131\u015f\u0131n, n\u0259d\u0259ns\u0259 k\u00fcsk\u00fcn bir o\u011flan u\u015fa\u011f\u0131 boylan\u0131r. H\u0259r s\u0259h\u0259r, lap ert\u0259 ik\u0259n yaz\u0131 masas\u0131n\u0131n arxas\u0131na ke\u00e7\u0259nd\u0259 onunla ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z g\u00f6z-g\u00f6z\u0259 g\u0259lir\u0259m. M\u0259ni maqnit kimi \u00f6z\u00fcn\u0259 \u00e7\u0259kir. Xeyli q\u0131y\u0131lm\u0131\u015f, k\u00f6vr\u0259kc\u0259 bax\u0131\u015flar\u0131 q\u0259lbimi qeyri-adi bir riqq\u0259tl\u0259 d\u00f6y\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. Sanki m\u0259ni him-ciml\u0259 gizlin s\u00f6hb\u0259t\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r, murg\u00fcl\u00fc yadda\u015f\u0131m\u0131 oyatma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n xarakteri v\u0259 xasiyy\u0259ti bir \u00e7ox hallarda \u0259d\u0259bi q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131n taleyini d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir. Akademik N.C\u0259f\u0259rov haql\u0131 olaraq qeyd edir ki, &#8220;Vicdan susanda&#8221; roman\u0131n\u0131n q\u0259hr\u0259man\u0131 V\u00fcqar \u015e\u0259msizad\u0259 obraz\u0131nda &#8220;t\u0259ht\u0259l\u015f\u00fcur inersiya il\u0259 m\u00fc\u0259llifin \u00f6z\u00fc \u0259ks olunmu\u015fdur&#8221;. Etiraf edir\u0259m ki, m\u0259n milli n\u0259srimizin patriarx\u0131 Vidadi Babanl\u0131n\u0131n \u0259sr\u0259l\u0259rini n\u0259d\u0259ns\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 k\u00f6nt\u00f6y, cod, h\u0259m d\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 h\u0259lim &#8220;xarakterinin i\u015f\u0131\u011f\u0131&#8221; alt\u0131nda oxumu\u015fam, qeyri-\u015f\u00fcuru olaraq paralell\u0259r, eynilikl\u0259r axtarm\u0131\u015fam. Bu, onu yax\u0131ndan tan\u0131ma\u011f\u0131mdan ir\u0259li g\u0259l\u0259 bil\u0259r&#8230;<\/p>\n<p>Des\u0259m ki, yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259sr\u0259l\u0259rind\u0259 avtoportreti boy verir, yan\u0131lmaram. H\u0259tta inan\u0131ram ki, &#8220;Ki\u015filik himni&#8221; \u015feirinin ilk b\u0259ndin d\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259n b\u0259hs edir:<\/p>\n<p><em>Qeyr\u0259tli, c\u00fcr\u0259tli, a\u011fl\u0131 yerind\u0259,<\/em><\/p>\n<p><em>\u015e\u00f6vql\u00fc, m\u0259h\u0259bb\u0259ti, qeyzi d\u0259rind\u0259,<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fm\u0259lind\u0259 saleh, s\u00f6z\u00fcn\u0259 b\u00fct\u00f6v,<\/em><\/p>\n<p><em>Bir az s\u0259rt, bir az cod, bir az da k\u00f6nt\u00f6y<\/em><\/p>\n<p><em>Ki\u015fil\u0259r laz\u0131md\u0131r xalqa, ki\u015fil\u0259r<\/em><\/p>\n<p><em>R\u0259dd olsun bo\u011faza xalta ki\u015fil\u0259r!<\/em><\/p>\n<p>Vidadi m\u00fc\u0259llim yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa \u015feirl\u0259 ba\u015flay\u0131b &#8211; bu, ham\u0131ya m\u0259lum olan h\u0259qiq\u0259tdir. Bu g\u00fcn d\u0259 h\u0259min h\u0259v\u0259s v\u0259 ehtirasla \u015feir yaz\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, nasirin poeziyaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc maraql\u0131 psixoloji hadis\u0259dir v\u0259 n\u0259sr yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n &#8220;poeziya damar\u0131n\u0131&#8221; daha tez a\u015fkar edir&#8230;<\/p>\n<p>Vidadi Babanl\u0131 n\u0259srinin poeziyas\u0131 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 t\u0259hkiy\u0259sinin siql\u0259tind\u0259 v\u0259 b\u0259dii detallarda \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 &#8220;Vicdan susanda&#8221; roman\u0131n\u0131 poetik \u0259s\u0259r kimi oxuyur v\u0259 qavray\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>V.Babanl\u0131 romanda &#8211; bu &#8220;m\u0259n\u0259viyyat dastan\u0131n&#8221;da t\u0259bi\u0259t-land\u015faft m\u0259nz\u0259r\u0259l\u0259rini m\u0259nsur \u015feir kimi yaz\u0131r. Fikrimin s\u00fcbutu \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;Vicdan susanda&#8221; roman\u0131ndan bir par\u00e7an\u0131 \u00f6rn\u0259k g\u0259tirim: &#8220;Ad\u0259t\u0259n oktyabr ay\u0131n\u0131n ax\u0131r\u0131na yax\u0131n k\u0259ndl\u0259rind\u0259 soyuqlar \u00f6z\u00fcn\u00fc yava\u015f-yava\u015f hiss etdirir, gec\u0259l\u0259r hava ayaz\u0131y\u0131r, dan ulduzu do\u011far-do\u011fmaz \u00e7\u00f6ll\u0259r\u0259, h\u0259y\u0259t-bacalara q\u0131rov d\u00fc\u015f\u00fcr, boz torpa\u011f\u0131n r\u0259ngi bir az da bozar\u0131r. Amma indi g\u00fcnl\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00fclayim kei\u00e7rdi. Sentyabr \u00e7\u0131xandan b\u0259ri \u00fcf\u00fcql\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 daim m\u0259sk\u0259n sal\u0131b, tez-tez b\u00fct\u00fcn s\u0259man\u0131 b\u00fcr\u00fcy\u0259n, b\u0259z\u0259n tam bir h\u0259ft\u0259 g\u00f6z\u00fcn\u00fcn qaras\u0131n\u0131 s\u0131xan a\u011f\u0131r, z\u0259hmli buludlar\u0131n n\u00f6vra\u011f\u0131 t\u0259z\u0259d\u0259b pozulmu\u015fdur. Yax\u015f\u0131 didilib pil\u0259l\u0259nmi\u015f yun kimi \u00e7\u0259ng\u0259-\u00e7\u0259ng\u0259 olub g\u00f6y\u00fcn h\u0259r t\u0259r\u0259fin\u0259 s\u0259p\u0259l\u0259nmi\u015fdi&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>H\u0259min \u0259s\u0259rd\u0259n ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z sevdiyim bir par\u00e7an\u0131 da peyzaj \u015feiri kimi oxuyuram: &#8220;C\u0131r meyv\u0259l\u0259ri gec yeti\u015f\u0259n, q\u0131\u015f\u0131n s\u0259rt \u015faxtalar\u0131nacan qalan yem\u015f\u0259nl\u0259r \u0259tl\u0259nib x\u0131rdalanm\u0131\u015fd\u0131. G\u00f6y\u0259ml\u0259r \u00fcst\u00fcnd\u0259n g\u00f6y tozunu silib qaralm\u0131\u015f, \u015fi\u015fib girl\u0259l\u0259nmi\u015fdi. Qatar-qatar q\u0131z\u0131l\u00e7alar, tur\u015f\u0259ngl\u0259r orda-burda q\u0131zar\u0131rd\u0131. Bu\u011fumlanm\u0131\u015f itburnular, salx\u0131mlanm\u0131\u015f iyd\u0259l\u0259r nar\u0131nc\u0131 r\u0259ng\u0259 boyanm\u0131\u015fd\u0131&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Bu, q\u0259tiyy\u0259n t\u0259sad\u00fcfi hal deyil. 1949-cu ild\u0259, 22 ya\u015f\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 bir \u015feirind\u0259ki ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 yaylaq gec\u0259sinin t\u0259svirind\u0259n onun m\u00fck\u0259mm\u0259l &#8220;peyzaj g\u00f6z\u00fc&#8221; bax\u0131r:<\/p>\n<p><em>G\u00fcn\u0259\u015f bat\u0131r, \u015f\u0259r qar\u0131\u015f\u0131r, nax\u0131r d\u00f6n\u00fcr \u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n,<\/em><\/p>\n<p><em>Duman g\u0259lir bin\u0259 \u00fcst\u0259 sallan\u0131b qar\u015f\u0131 d\u00f6\u015fd\u0259n.<\/em><\/p>\n<p><em>&#8230;Yalaqlar dolub-da\u015f\u0131r, \u00e7uxurlarda g\u00f6l durur,<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fs\u0259n k\u00fcl\u0259k damc\u0131lar\u0131 yamac boyu sovurur&#8230;<\/em><\/p>\n<p>Vidadi Babanl\u0131n\u0131n estetik xarakterind\u0259n g\u0259l\u0259n bir m\u0259qam var: Onun ki\u015fi q\u0259hr\u0259manlar\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 geni\u015flik \u00fc\u00e7\u00fcn dar\u0131x\u0131rlar. Dar\u0131sqal, qapal\u0131 m\u0259kandan geni\u015fliy\u0259, a\u00e7\u0131ql\u0131\u011fa, azadl\u0131\u011fa, s\u0259rb\u0259stliy\u0259-k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259, meydana \u00e7\u0131xma\u011fa t\u0259l\u0259sirl\u0259r. Vidadi m\u00fc\u0259llim b\u0259dii t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fcnd\u0259 q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131n m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya i\u015fl\u0259diyi m\u0259kanlar\u0131 (ev, kabinet, laboratoriya&#8230;) g\u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirir v\u0259 sahmana sal\u0131r. H\u0259min b\u0259dii m\u0259kanlarda \u0259\u015fyalar\u0131-predmetrl\u0259ri sevgi il\u0259, &#8220;eydir\u0259-eydir\u0259&#8221;, \u0259zizl\u0259yib t\u0259qdim edir. &#8220;Vicdan susanda&#8221; roman\u0131nda laboratoriyada \u0259\u015fyalar\u0131n, predmetl\u0259rin sadalanmas\u0131 m\u0259kan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259 g\u00f6r\u00fcml\u00fc edir: &#8220;T\u0259k ortada uzun, ensiz dolablarda irili-x\u0131rdal\u0131 kolbalar, m\u00fcxt\u0259lif formal\u0131 menzurkalar, b\u00f6y\u00fck \u015f\u00fc\u015f\u0259 balonlar, cihazlar, aparatlar s\u0259liq\u0259siz halda, y\u0131\u011f\u0131n-y\u0131\u011f\u0131n olub qalm\u0131\u015fd\u0131. Lap k\u00fcncd\u0259 qoyulmu\u015f yegan\u0259 tumban\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259ki b\u00f6y\u00fck analitik t\u0259r\u0259zinin q\u0259hv\u0259yi qutusu uzun h\u0259ft\u0259l\u0259rin, b\u0259lk\u0259 d\u0259 aylar\u0131n tozu alt\u0131nda bomboz bozarm\u0131\u015fd\u0131. \u0130\u00e7\u0259rinin havas\u0131 da \u00e7ox a\u011f\u0131r idi. Lax yumurtan\u0131n qoxusunu and\u0131ran k\u0259\u015fif bir iy adam\u0131 tezc\u0259 vururdu&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Vidadi Babanl\u0131n\u0131n xasiyy\u0259tind\u0259n &#8211; xarakterind\u0259 g\u0259l\u0259n v\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 d\u0259rind\u0259n yans\u0131yan bir m\u0259ziyy\u0259ti d\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim: O, t\u0259hkiy\u0259 &#8211; s\u00fcjetboyu h\u0259mi\u015f\u0259 q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131 qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, onlar\u0131 b\u00fct\u00fcn s\u0131naqlardan, m\u0259hrumiyy\u0259t v\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n ke\u00e7irib i\u015f\u0131\u011fa \u00e7\u0131xarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Vidadi Babanl\u0131 n\u0259srind\u0259 Ki\u015fi m\u0259kan\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 i\u015f\u0131qla doludur. Onlar\u0131n adlar\u0131 v\u0259 soyadlar\u0131 kosmoqonik kodda ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fir (S\u00f6hrab G\u00fcn\u0259\u015fli, \u015e\u00f6l\u0259, V\u00fcqar \u015e\u0259msizad\u0259, Ziya L\u0259l\u0259yev) bu m\u0259kan\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rini &#8220;i\u015f\u0131q&#8221; s\u0259viyy\u0259sind\u0259 geni\u015fl\u0259ndirir. Bu i\u015f\u0131q m\u0259kan\u0131 g\u00f6z\u0259l qad\u0131nlarla t\u0259mas\u0131n enerjisi il\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr v\u0259 g\u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259 geni\u015fl\u0259nir (L\u0259l\u0259yev-\u015e\u00f6l\u0259, Z\u00f6hrab-Ziny\u0259t, V\u00fcqar-Arzu&#8230;). G\u00f6z\u0259l xan\u0131mlarla \u00fcnsiyy\u0259t yaln\u0131z s\u00fcjet situasiyalar\u0131n\u0131, deyil, h\u0259m d\u0259 ki\u015fil\u0259rin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259ri konkret zaman kontekstind\u0259, h\u0259yat s\u0131naqlar\u0131nda, kritik, xaotik situasiyalarda nec\u0259 d\u0259yi\u015fir &#8211; Vidadi m\u00fc\u0259llim bu haqda (&#8220;G\u0259lin&#8221;, &#8220;Vicdan susanda&#8221;, &#8220;Ana intiqam\u0131&#8221;, &#8220;Q\u0259rib\u0259 e\u015fq&#8221;, &#8220;Bulan\u0131q z\u0259man\u0259&#8221; v\u0259 s.) yazma\u011f\u0131 sevir. Onun q\u0259hr\u0259manlar\u0131 m\u0259nsub olduqlar\u0131 xalq\u0131n v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin \u0259xlaq &#8211; davran\u0131\u015f d\u0259y\u0259rl\u0259ri il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 &#8220;vicdan&#8221; anlay\u0131\u015f\u0131 bir s\u0131ra \u0259xlaqi-m\u0259n\u0259vi anlay\u0131\u015flar\u0131 (h\u0259\u015fiq\u0259t, ki\u015filik, \u0259dal\u0259t, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck&#8230;) \u00fcmumil\u0259\u015fdirir v\u0259 ya \u0259v\u0259z edir. B\u0259lk\u0259 klassik roman\u0131n ad\u0131 (&#8220;Vicdan susanda&#8221;) h\u0259min m\u0259n\u0259vi yadda\u015fdan g\u0259lir?<\/p>\n<p>90-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131, c\u0259miyy\u0259tin k\u0259sin q\u00fctbl\u0259\u015fm\u0259si yeni q\u0259hr\u0259man\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirirdi. Yad\u0131mdad\u0131r: bir ne\u00e7\u0259 bundan \u00f6nc\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ixtiyar \u00e7a\u011f\u0131nda, g\u00f6zl\u0259rinin nurunun sozald\u0131\u011f\u0131 vaxtda \u00f6z\u00fc d\u0259 q\u0259rib\u0259 bir israrla &#8220;Z\u0259man\u0259 adam\u0131&#8221; roman\u0131n\u0131 yazd\u0131 (Do\u011frudur, sonralar yaz\u0131\u00e7\u0131 roman\u0131n ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdi, &#8220;Bulanl\u0131q z\u0259man\u0259&#8221; qoydu). Roman\u0131 oxumaq \u00fc\u00e7\u00fcn biz\u0259 (akademik Nizami C\u0259f\u0259rova v\u0259 m\u0259n\u0259) verdi. T\u0259nqidi fikirl\u0259ri s\u0259brl\u0259 dinl\u0259y\u0259n ustad yaz\u0131\u00e7\u0131 \u0259s\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u00fcz bir il i\u015fl\u0259di.<\/p>\n<p>Roman 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 qarmaqar\u0131\u015f\u0131ql\u0131\u011f\u0131n, h\u00f6km s\u00fcrd\u00fcy\u00fc vaxtlar\u0131n b\u0259dii salnam\u0259si kimi maraq do\u011frur. Guman edir\u0259m ki, q\u0259zetl\u0259r arxivl\u0259rd\u0259 saralacaq, c\u0131r\u0131l\u0131b at\u0131lacaq, ancaq bu roman\u0131 o d\u00f6vr\u00fcn satiras\u0131 kimi oxuyacaqlar. \u018fs\u0259rin q\u0259hr\u0259man\u0131 \u018ffsun Zamanl\u0131 (soyad\u0131 da buna i\u015far\u0259dir) canavar kimi zaman\u0131n iyisini havadan tutur. O, yax\u015f\u0131 anlay\u0131r ki, d\u0259y\u0259rl\u0259rin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc, ideallar\u0131n pu\u00e7 oldu\u011fu bir d\u00f6vrd\u0259 &#8220;z\u0259man\u0259 adam\u0131&#8221; olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259k m\u0259n\u0259viyyats\u0131z olasan.<\/p>\n<p>Vidadi Babanl\u0131 s\u0259mimiliyinin g\u00f6st\u0259ricisi &#8211; emosional ya\u015fam t\u0259cr\u00fcb\u0259sini, f\u0259rdi t\u0259ht\u0259l\u015f\u00fcur ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6z \u0259d\u0259bi q\u0259hr\u0259manlar\u0131na &#8220;\u00f6t\u00fcrm\u0259sidir&#8221;. &#8220;Q\u0259rib\u0259 e\u015fq&#8221; roman\u0131nda ya\u015fl\u0131 adam\u0131n (\u015e\u0259r\u0259f ki\u015fi) g\u0259nc qad\u0131n\u0131 (\u015e\u0259f\u0259q m\u00fc\u0259llim\u0259) sevm\u0259sini Vidadi m\u00fc\u0259llim o q\u0259d\u0259r i\u00e7d\u0259n, poetik t\u0259svir edir ki, bunu t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fcnd\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259xsi sevgi tarixi kimi q\u0259bul edirs\u0259n. T\u0259hkiy\u0259boyu s\u0259p\u0259l\u0259nmi\u015f detallar, replikalar, deyiml\u0259r (m\u0259s\u0259l\u0259n, \u015e\u0259r\u0259f ki\u015finin m\u0259ktubundan bu fakir, inan\u0131rsan ki, h\u0259m d\u0259 Vidadi m\u00fc\u0259llimin \u00f6z q\u0259na\u0259tidir: &#8220;M\u0259h\u0259bb\u0259t n\u0259 ya\u015fa bax\u0131r, n\u0259 d\u0259 ba\u015fa, bu ilahi verginin c\u00fcc\u0259rtisi \u00fcr\u0259y\u0259 nec\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr, insan varl\u0131\u011f\u0131na yava\u015f-yava\u015f n\u0259 c\u00fcr hakim k\u0259silir, he\u00e7 kim do\u011fru-d\u00fcr\u00fcst bilmir&#8230;&#8221; Yaxud \u0259s\u0259rd\u0259 xalq mahn\u0131s\u0131n\u0131n leitmotiv kimi s\u0259sl\u0259nm\u0259si ya\u015fl\u0131 ki\u015finin sevgi etiraf\u0131 yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc tez &#8220;\u0259l\u0259 verir&#8221;.<\/p>\n<p>Vidadi m\u00fc\u0259llim portretyaratma ustal\u0131\u011f\u0131 ondad\u0131r ki, q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131 yaln\u0131z dan\u0131\u015fd\u0131rm\u0131r, h\u0259m d\u0259 jestl\u0259ri v\u0259 mimikalar il\u0259, s\u00f6hb\u0259tl\u0259ri il\u0259 biz\u0259 g\u00f6st\u0259rir v\u0259 do\u011fmala\u015fd\u0131r\u0131r. H\u0259tta personajlar\u0131n s\u0259sl\u0259rini d\u0259 g\u00f6r\u00fcml\u00fc edir. M\u0259s\u0259l\u0259n: &#8220;S\u0259si bu arada x\u0131r\u0131ldad\u0131. Bo\u011faz\u0131 q\u0131c\u0131qland\u0131. Olsun ki, yalan\u0131n\u0131n q\u0131c\u0131\u011f\u0131 idi. Xeyli \u00f6sk\u00fcr\u00fcb toxtad\u0131&#8230;&#8221; (&#8220;Q\u0259rib\u0259 e\u015fq&#8221;).<\/p>\n<p>&#8220;Gizlinl\u0259r&#8221; xatir\u0259-roman\u0131nda Vidadi m\u00fc\u0259llim yarad\u0131c\u0131l\u0131q taleyini &#8220;s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirdi&#8221;, &#8220;t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131n\u0131 tarixl\u0259\u015fdirdi&#8221; (N.C\u0259f\u0259rov). Bu roman onun ruhlar s\u0259lt\u0259n\u0259ti il\u0259 \u0259laq\u0259 yaratmaq, ke\u00e7mi\u015fin il\u011f\u0131m\u0131na aldanmaq c\u0259hdidir. U\u015faql\u0131q xatir\u0259l\u0259ri bu \u0259s\u0259rin \u0259n \u015fairan\u0259 s\u0259hif\u0259l\u0259ridir. Bu ixtiyar ya\u015f\u0131nda u\u015faql\u0131q yadda\u015f\u0131nda babas\u0131 Omar Koxa il\u0259 son g\u00f6r\u00fc\u015f s\u0259hn\u0259sini xat\u0131rlamas\u0131, Omar Koxan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc detallar\u0131n d\u0259qiqliyi il\u0259 heyr\u0259t do\u011furur: &#8220;Koxa baban\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tsiz sif\u0259tini sanki bird\u0259n x\u0259fif meh \u00fcf\u00fcrd\u00fc. \u00dcz\u00fcnd\u0259 g\u00fccl\u0259 sezil\u0259c\u0259k \u00e7imilti yarand\u0131. \u00dcst\u00fc qapqara qaralm\u0131\u015f iri g\u00f6z qapaqlar\u0131n\u0131n k\u00fcncl\u0259ri bekaraca s\u0259yridi. H\u0259min s\u0259yirti bir azdan kirpikl\u0259rinin ortas\u0131nda da b\u0259ll\u0259n\u0259r\u0259k, handan-hana, \u00e7ox \u00e7\u0259tinlikl\u0259 araland\u0131. \u00d6l\u0259zik b\u0259b\u0259kl\u0259rinin soyuq i\u015fart\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Eyni anda bat\u0131q k\u00f6ks\u00fc d\u0259 bir balaca k\u00f6r\u00fckl\u0259ndi. Hu\u015fu ba\u015f\u0131na c\u0259ml\u0259ndiyi duyuldu. Ba\u015f\u0131n\u0131 qan\u0131rmadan, s\u00fcst bax\u0131\u015flarla \u0259trafdak\u0131lar\u0131 s\u00fczd\u00fc. Uzun t\u00fckl\u00fc b\u0131\u011flar\u0131 alt\u0131nda itib-batm\u0131\u015f dodaqlar\u0131 q\u0131m\u0131ldad\u0131, yor\u011fun-a\u011fr\u0131n p\u0131\u00e7\u0131ldad\u0131:<\/p>\n<p>&#8211; H\u0131\u0131-\u0131&#8230; Xo-o-o\u015f..- s\u00f6z\u00fcn\u00fcn gerisi e\u015fidilm\u0259di&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Tan\u0131yanlar yax\u015f\u0131 bilir ki, Vidadi m\u00fc\u0259llimin n\u0259 q\u0259d\u0259r cod, t\u00fcnd xasiyy\u0259ti olsa da, \u00e7ox z\u0259rif, m\u0259rh\u0259m\u0259tli, \u015f\u0259fq\u0259tli \u00fcr\u0259yi var. M\u0259tnl\u0259rd\u0259 s\u00f6zl\u0259rin &#8220;ca&#8221; \u015f\u0259kil\u00e7isi il\u0259 \u0259zizl\u0259m\u0259 m\u0259nas\u0131nda verilm\u0259si (ustufca, ya\u011fl\u0131ca, k\u00f6vr\u0259kc\u0259, bekarca&#8230;) g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, bunun ifad\u0259sidir. Yaln\u0131z z\u0259rif \u00fcr\u0259yin sahibi q\u0131\u015fda &#8220;yar\u0131mcan otlar\u0131n&#8221; taleyini duya bil\u0259r:<\/p>\n<p><em>\u00c7axna\u015f\u0131r ha\u00e7and\u0131 g\u00f6yd\u0259 buludlar<\/em><\/p>\n<p><em>Duyulur havadan s\u0259rt q\u0131\u015f n\u0259f\u0259si.<\/em><\/p>\n<p><em>Buzu\u015fub talada yar\u0131mcan otlar,<\/em><\/p>\n<p><em>\u00d6tk\u0259m qu\u015flar\u0131n da batq\u0131nd\u0131 s\u0259si.<\/em><\/p>\n<p>Vidadi m\u00fc\u0259llimin g\u00f6zl\u0259rinin nuru its\u0259 d\u0259, can\u0131nda-qan\u0131nda g\u00fccl\u00fc yazmaq e\u015fqi ona dinclik vermir. Bu ya\u015fda ad\u0259t\u0259n q\u0259l\u0259mi yer\u0259 qoyur, xatir\u0259l\u0259rin il\u011f\u0131m\u0131 il\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. Amma Vidadi m\u00fc\u0259llim bu g\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fcn &#8220;t\u0259nhal\u0131q n\u00f6qt\u0259sind\u0259&#8221; durub, \u00f6z\u00fcn\u00fcn t\u0259biri il\u0259 des\u0259k, &#8220;vaxt\u0131 \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fc\u015f&#8221;\u00fcn duy\u011fular\u0131n\u0131 n\u0259zm\u0259 \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p><em>&#8230;Durub p\u0259nc\u0259r\u0259nin \u00f6n\u00fcnd\u0259 h\u0259r g\u00fcn,<\/em><\/p>\n<p><em>Bir qoca boylan\u0131r \u00f6t\u00fcb-ke\u00e7\u0259n\u0259.<\/em><\/p>\n<p><em>G\u00f6zl\u0259r yol vur\u011funu, bax\u0131\u015flar k\u00fcsk\u00fcn,<\/em><\/p>\n<p><em>\u00c7\u00f6k\u0259lib ovurdlar, titr\u0259yir sin\u0259&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>&#8230;Seyr\u0259lib simsarlar, qeyb olub dostlar,<\/em><\/p>\n<p><em>Qohum-\u0259qr\u0259ba da yan gedir daha.<\/em><\/p>\n<p><em>Vaxt\u0131 \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u0259 kim yax\u0131n durar?<\/em><\/p>\n<p><em>Qal\u0131b bin\u0259van\u0131n i\u015fi Allaha&#8230;<\/em><\/p>\n<p>Bu misralar\u0131 oxuyanda k\u00f6vr\u0259ldim v\u0259 ki\u015fini ziyar\u0259t etm\u0259diyim\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fc xeyli danlad\u0131m&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;\u018fd\u0259biyyat&#8221; q\u0259zeti<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>R\u00fcst\u0259m KAMAL Ustad Vidadi Babanl\u0131n\u0131n xarakterinin obraz\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn birc\u0259 xatir\u0259 detal\u0131 &#8211; m\u0259nzilind\u0259 kitab r\u0259finin \u00fcst\u00fcnd\u0259ki foto\u015f\u0259kil d\u0259 kifay\u0259t&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":159901,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159899"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=159899"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159899\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":159902,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159899\/revisions\/159902"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/159901"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=159899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=159899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=159899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}