{"id":10468,"date":"2019-12-24T01:23:12","date_gmt":"2019-12-23T21:23:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hakimiyyet.com\/?p=10468"},"modified":"2019-12-24T01:23:12","modified_gmt":"2019-12-23T21:23:12","slug":"prezident-ilham-%c9%99liyev-bir-qrup-yerli-jurnalist%c9%99-ilin-yekunlari-il%c9%99-%c9%99laq%c9%99dar-musahib%c9%99-verib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/?p=10468","title":{"rendered":"Prezident \u0130lham \u018fliyev bir qrup yerli jurnalist\u0259 ilin yekunlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u00fcsahib\u0259 verib"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev dekabr\u0131n 23-d\u0259 yerli jurnalistl\u0259r\u0259 ilin yekunlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 geni\u015f m\u00fcsahib\u0259 verib.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Hakimiyyet.com<\/strong> m\u00fcsahib\u0259ni oxuculara t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nab Prezident, h\u0259r vaxt\u0131n\u0131z xeyir olsun. F\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 edib m\u0259n Siz\u0259 h\u0259r birimizin ad\u0131ndan t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m ki, bel\u0259 bir \u015f\u0259rait yaratm\u0131s\u0131n\u0131z v\u0259 m\u00fcsahib\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcraci\u0259timiz\u0259 m\u00fcsb\u0259t cavab vermisiniz. \u018flb\u0259tt\u0259, bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn imkand\u0131r v\u0259 biz m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar haz\u0131rlam\u0131\u015f\u0131q. Amma m\u0259n ist\u0259rdim ki, 2019-cu il \u0259rzind\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 regional v\u0259 qlobal miqyasda Az\u0259rbaycan\u0131n atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar v\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyimiz diplomatik n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 Sizin fikirl\u0259rinizi e\u015fid\u0259k. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, 2019-cu il bu bax\u0131mdan bizim \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 il\u0259 yadda qald\u0131?<\/p>\n<p>&#8211; 2019-cu il sona yax\u0131nla\u015f\u0131r v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, il \u0259rzind\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 v\u0259 regionda ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259r \u00e7ox ciddi t\u0259hlil t\u0259l\u0259b edir. Bir \u015feyi tam d\u0259qiqlikl\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn bu il u\u011furlu olmu\u015fdur. \u0130lin \u0259vv\u0259lind\u0259 qar\u015f\u0131m\u0131za qoydu\u011fumuz b\u00fct\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259r h\u0259yatda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. Az\u0259rbaycan 2019-cu ild\u0259 u\u011furla inki\u015faf edib. Bu inki\u015faf imkan verir ki, biz g\u0259l\u0259c\u0259k ill\u0259rd\u0259 d\u0259 \u00f6z add\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fczg\u00fcn ataq v\u0259 2020-ci il d\u0259 \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011furlu olsun.<\/p>\n<p>O ki qald\u0131, xarici siyas\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259, hesab edir\u0259m ki, bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck u\u011furlar \u0259ld\u0259 edilib. Bizim \u0259n\u0259n\u0259vi t\u0259r\u0259fda\u015flarla \u0259laq\u0259l\u0259rimiz daha da y\u00fcks\u0259k pill\u0259y\u0259 qalx\u0131bd\u0131r, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 bir \u00e7ox birg\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb, bir \u00e7ox \u00f6n\u0259mli raz\u0131la\u015fmalar \u0259ld\u0259 edilib. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m, &#8211; m\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bu m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rimi bildirmi\u015f\u0259m,- qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r hesab edir\u0259m ki, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 h\u0259r bir \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn. M\u0259n \u00e7ox m\u0259mnunam ki, son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 bizim \u0259laq\u0259l\u0259rimiz inki\u015faf edir. Bu \u0259laq\u0259l\u0259r qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraqlar v\u0259 bir-birinin i\u015fin\u0259 qar\u0131\u015fmama prinsipl\u0259ri \u0259sas\u0131nda qurulubdur. M\u0259nim qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rim olub v\u0259 h\u0259r bir g\u00f6r\u00fc\u015f m\u0259hsuldar olub. Ona g\u00f6r\u0259 hesab edir\u0259m ki, bu istiqam\u0259td\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f add\u0131mlar v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n add\u0131mlar\u0131 bu \u0259laq\u0259l\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirib, eyni zamanda, regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa da m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. Art\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 bizim \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131m\u0131z var. Bu format h\u0259m m\u0259na, h\u0259m d\u0259 ki, \u0259ld\u0259 edilmi\u015f nailiyy\u0259tl\u0259r bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t formatd\u0131r. Eyni zamanda, bizim ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 ikit\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259rimiz inki\u015faf edibdir. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bu il Az\u0259rbaycana 40-dan \u00e7ox d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 s\u0259f\u0259r edib, h\u0259m beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259m d\u0259 ki, ikit\u0259r\u0259fli formatda. Bu bax\u0131mdan bu il rekord il olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Bu il \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u00f6n\u0259mli beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irilib. Onlar\u0131n aras\u0131nda T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131n\u0131n Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc qeyd etm\u0259k olar. Bildiyiniz kimi, Az\u0259rbaycan bu t\u0259\u015fkilatda \u00e7ox f\u0259al rol oynay\u0131r v\u0259 t\u0259\u015fkilata s\u0259drlik Az\u0259rbaycana ke\u00e7ibdir. Biz bu t\u0259\u015fkilata bir il \u0259rzind\u0259 s\u0259drlik ed\u0259c\u0259yik. Eyni zamanda, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc Az\u0259rbaycanda ke\u00e7irilibdir. Az\u0259rbaycan BMT-d\u0259n sonra ikinci b\u00f6y\u00fck beyn\u0259lxalq t\u0259sisata 120 \u00f6lk\u0259nin yekdil q\u0259rar\u0131 il\u0259 3 il \u0259rzind\u0259 s\u0259drlik ed\u0259c\u0259kdir. Qeyd etdiyim kimi, bizim s\u0259drliyimiz yekdil q\u0259rarla q\u0259bul olunub. Bunun \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u0259nas\u0131 var. \u00c7\u00fcnki Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda birl\u0259\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin aras\u0131nda b\u0259zi ixtilaflar var, qar\u015f\u0131durma da var, anla\u015f\u0131lmazl\u0131q da var. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r bir-biri il\u0259, sad\u0259 dild\u0259 des\u0259k, yola getmirl\u0259r. Bel\u0259 olan halda, b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n biz\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n d\u0259st\u0259k \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bizim siyas\u0259timizi \u0259ks etdirir, onu g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycana \u00e7ox b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t v\u0259 b\u00f6y\u00fck r\u0259\u011fb\u0259t var. Biz \u00fc\u00e7 il \u0259rzind\u0259 bu t\u0259sisata s\u0259drlik ed\u0259c\u0259yik v\u0259 bu s\u0259drlik formal xarakter da\u015f\u0131mayacaq. Biz ist\u0259yirik ki, bu t\u0259sisat\u0131n d\u00fcnyadak\u0131 rolunu art\u0131raq. Az\u0259rbaycan s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 \u00f6n\u0259mli t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259c\u0259kdir. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin \u0259sas mahiyy\u0259ti ondan ibar\u0259tdir ki, d\u00fcnyada beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yeni pill\u0259y\u0259 qalxs\u0131n v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n sivilizasiyalararas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r sa\u011flam t\u0259m\u0259l \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00f6z h\u0259llini taps\u0131n. Bizim bu sah\u0259d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck t\u0259cr\u00fcb\u0259miz vard\u0131r.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, hesab edir\u0259m ki, bu il Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 bizim \u0259laq\u0259l\u0259rimiz u\u011furla inki\u015faf edib. \u0130l \u0259rzind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 \u00f6n\u0259mli t\u0259dbir ke\u00e7irilib, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n prezidenti c\u0259nab Tuskun iyul ay\u0131nda Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259ri x\u00fcsusi m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r. Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 bizim \u0259laq\u0259l\u0259rimiz bu il m\u00fcsb\u0259t istiqam\u0259td\u0259 inki\u015faf edibdir. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, ke\u00e7\u0259n il Br\u00fcsseld\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q prioritetl\u0259ri adl\u0131 s\u0259n\u0259d paraflanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu s\u0259n\u0259dd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259, suverenliyin\u0259, s\u0259rh\u0259dl\u0259rimizin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131na Avropa \u0130ttifaq\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259k ifad\u0259 edilmi\u015fdir. Eyni zamanda, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n Yekun B\u0259yannam\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc prinsipl\u0259ri \u0259sas\u0131nda h\u0259ll olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131q ifad\u0259l\u0259r \u00f6z \u0259ksini tap\u0131bd\u0131r. T\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131n\u0131n da Yekun B\u0259yannam\u0259sind\u0259 buna ox\u015far b\u0259nd \u00f6z \u0259ksini tap\u0131bd\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda birl\u0259\u015f\u0259n 120 \u00f6lk\u0259, Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv olan 28 \u00f6lk\u0259, eyni zamanda, t\u00fcrkdilli \u00f6lk\u0259l\u0259r, hans\u0131lar ki, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na \u00fczv deyil, beyn\u0259lxalq al\u0259min m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bizi d\u0259st\u0259kl\u0259yir, biz\u0259 inan\u0131r v\u0259 Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259llini bizim m\u00f6vqeyimizi d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259r\u0259k \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcr. Hesab edir\u0259m ki, bu, xarici siyas\u0259t istiqam\u0259tind\u0259 yaddaqalan \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bizim xarici siyas\u0259timiz \u00e7ox \u00e7evikdir, \u00e7ox d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Hesab edir\u0259m ki, xarici siyas\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn ba\u015fqa m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259r y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t\u0259 layiqdir.<\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nab Prezident, Siz Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 toxundunuz. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bilm\u0259k ist\u0259rdik, Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 yeni sazi\u015fl\u0259 \u0259laq\u0259dar apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar hans\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259dir? \u00dcmumilikd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Sizin fikrinizi bilm\u0259k maraql\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bir ne\u00e7\u0259 ildir yeni sazi\u015f \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015f apar\u0131l\u0131r. Bizim \u0259vv\u0259lki sazi\u015f uzun ill\u0259r bundan \u0259vv\u0259l imzalanm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 yeni sazi\u015f\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, ehtiyac var. Biz hesab edirik v\u0259 t\u0259klif etmi\u015fik ki, bu sazi\u015f h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin maraqlar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259lidir, \u0259ks halda, sazi\u015f\u0259 ehtiyac qalmayacaq. Biz, eyni zamanda, Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 ikit\u0259r\u0259fli formatda u\u011furla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q apar\u0131r\u0131q v\u0259 28 \u00f6lk\u0259d\u0259n 9\u2013u il\u0259 bizim strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda s\u0259n\u0259dl\u0259r ya imzalan\u0131bd\u0131r, ya da q\u0259bul edilibdir. Y\u0259ni, hesab edir\u0259m ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 imzalanacaq sazi\u015fin t\u0259m\u0259li bax, bu 9 s\u0259n\u0259dd\u0259 t\u0259sbit edilib. Hesab edir\u0259m ki, g\u0259l\u0259c\u0259k sazi\u015fd\u0259 h\u0259m strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 maraqland\u0131ran, bizim maraqlar\u0131m\u0131za xidm\u0259t ed\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00f6z \u0259ksini tapmal\u0131d\u0131r. Sazi\u015f b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda imzalanmal\u0131d\u0131r, sazi\u015f b\u00fct\u00fcn b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa zidd olan m\u0259qamlardan azad olmal\u0131d\u0131r. Bu t\u0259qdird\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, sazi\u015fin imzalanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olacaqd\u0131r. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, sazi\u015fin b\u0259ndl\u0259rinin m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin t\u0259qrib\u0259n 90 faizi raz\u0131la\u015fma \u0259sas\u0131nda \u00f6z h\u0259llini tap\u0131b. Hesab edir\u0259m ki, qalan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r xo\u015fniyy\u0259tli ab-hava \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapmal\u0131d\u0131r. Bilirsiniz, sazi\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259zi hallarda m\u0259tbuatda h\u0259qiq\u0259t\u0259 uy\u011fun olmayan fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirilir. O c\u00fcml\u0259d\u0259n bir fikir ondan ibar\u0259tdir ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131 bu sazi\u015fi biziml\u0259 ona g\u00f6r\u0259 imzalam\u0131r ki, biz Avropa \u0130ttifaq\u0131na uy\u011fun olan hans\u0131sa meyarlara cavab vermirik. Bu, tamamil\u0259 \u0259sass\u0131z bir f\u0259rziyy\u0259dir, bel\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 g\u00fcnd\u0259likd\u0259 yoxdur. Onu da a\u00e7\u0131q bildirm\u0259liy\u0259m ki, sazi\u015fin bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r imzalanmamas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bkar\u0131 da bizik. N\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259? Bunu da m\u0259n izah ed\u0259c\u0259y\u0259m. \u00c7\u00fcnki hesab edir\u0259m ki, c\u0259miyy\u0259td\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 tam d\u0259qiq m\u0259lumat olmal\u0131d\u0131r. Sazi\u015fin bir ne\u00e7\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259si h\u0259l\u0259 ki, m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusudur. Biz t\u0259klif olunan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 \u00f6z raz\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 verm\u0259mi\u015fik v\u0259 bunun s\u0259b\u0259bi var. Onlardan biri ticar\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bildiyiniz kimi, Az\u0259rbaycan D\u00fcnya Ticar\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc deyil. Baxmayaraq ki, biz bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 il\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259ri ikit\u0259r\u0259fli formatda art\u0131q ba\u015fa vurmu\u015fuq, ancaq m\u0259n hesab edir\u0259m ki, h\u0259l\u0259 vaxt g\u0259lib \u00e7atmay\u0131b. Bunun da s\u0259b\u0259bi ondan ibar\u0259tdir ki, bizim ixrac\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas hiss\u0259si h\u0259l\u0259 ki, neft-qaz m\u0259hsullar\u0131d\u0131r v\u0259 bu m\u0259hsullar\u0131 ixrac etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn D\u00fcnya Ticar\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv olmaq laz\u0131m deyil. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, bizim \u0259sas v\u0259zif\u0259miz qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131d\u0131r, yerli istehsal\u0131n art\u0131m\u0131d\u0131r v\u0259 bel\u0259 olan halda biz daxili bazar\u0131m\u0131z\u0131 da qorumal\u0131y\u0131q. \u018fg\u0259r biz indi D\u00fcnya Ticar\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv olsaq, bizim istehsal\u00e7\u0131lar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n s\u0259naye sektorunda, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sektorunda b\u00f6y\u00fck probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Ola bilsin ki, Az\u0259rbaycana keyfiyy\u0259tsiz v\u0259 bizim bazar\u0131m\u0131z\u0131 z\u0259bt etm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 idxal m\u0259hsullar\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k v\u0259 bel\u0259likl\u0259, yerli istehsala b\u00f6y\u00fck ziyan vurulacaq. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, haz\u0131rda D\u00fcnya Ticar\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u0259 b\u00f6hran ya\u015fan\u0131r. Bildiyiniz kimi, Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131 bu t\u0259\u015fkilatda \u00f6z \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 yenid\u0259n bax\u0131r. Dem\u0259k olar ki, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda &#8211; t\u0259\u015fkilata \u00fczv olan \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 m\u00fctt\u0259fiq \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda ticar\u0259t m\u00fcharib\u0259l\u0259ri ba\u015f al\u0131b gedir v\u0259 geni\u015fl\u0259nir. Bel\u0259 olan halda, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 bizim ehtiyatl\u0131 yana\u015fma\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ox m\u0259ntiqlidir v\u0259 \u0259sasl\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 imzalanacaq sazi\u015fd\u0259 ticar\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bizi qane etmir v\u0259 biz qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f\u0259 \u00f6z fikirl\u0259rimizi bildirmi\u015fik. \u00dcmid edirik ki, onlar buna anlay\u0131\u015fla m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r vacib m\u0259s\u0259l\u0259 energetika sektoru il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Burada da baxmayaraq ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 enerji sah\u0259sind\u0259 bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z u\u011furludur v\u0259 birg\u0259 layih\u0259l\u0259r icra edilir, ancaq sazi\u015fd\u0259 t\u0259klif olunan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin biri d\u0259, &#8211; m\u0259n ist\u0259yir\u0259m ictimaiyy\u0259t onu da bilsin, &#8211; enerji da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bel\u0259 bir b\u0259nd t\u0259klif olunur ki, Az\u0259rbaycanda t\u0259bii qaz\u0131n daxili qiym\u0259ti ixrac qiym\u0259ti il\u0259 b\u0259rab\u0259rlik t\u0259\u015fkil etsin. Reall\u0131qda bu n\u0259 dem\u0259kdir, bunu anlamaq o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7\u0259tin deyil. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n 85 faizi t\u0259bii qaz\u0131 \u00e7ox ucuz qiym\u0259t\u0259, y\u0259ni, d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n verilmi\u015f subsidiya \u0259sas\u0131nda al\u0131r, qiym\u0259t d\u0259 min kubmetr \u00fc\u00e7\u00fcn 100 manatd\u0131r. \u0130xrac qiym\u0259ti is\u0259 bundan bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. \u018fg\u0259r biz \u00f6z t\u0259bii qaz\u0131m\u0131z\u0131 daxili qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 satsaq, iqtisadiyyat\u0131m\u0131za \u00e7ox b\u00f6y\u00fck ziyan d\u0259y\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki bel\u0259 olan halda, ixrac qiym\u0259ti 58 dollar olmal\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn is\u0259 d\u00fcnya bazarlar\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Avropa bazarlar\u0131nda daxili qiym\u0259t, y\u0259ni, istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n \u00f6d\u0259diyi qiym\u0259t t\u0259qrib\u0259n 300, 400, 500 dollara b\u0259rab\u0259rdir. Bu, t\u0259qrib\u0259n 1000 manata g\u0259lib \u00e7\u0131xacaq. Bel\u0259 olan halda, biz daxili qiym\u0259tl\u0259ri \u0259n az\u0131 on d\u0259f\u0259 qald\u0131rmal\u0131y\u0131q. Bel\u0259 olan halda, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 t\u0259bii qaz \u00fc\u00e7\u00fcn 100 manat yox, 500 manat, ya da 700 manat \u00f6d\u0259m\u0259li olacaqlar, bu, q\u0259tiyy\u0259n m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ya da ki, biz b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259 v\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k, b\u00f6y\u00fck investisiyalar qoyaraq C\u0259nub Qaz D\u0259hlizini dem\u0259k olar ki, ba\u015fa \u00e7atd\u0131raraq xarici bazarlara \u00f6z qaz\u0131m\u0131z\u0131 58 dollara \u00e7atd\u0131rmal\u0131y\u0131q. Bu, q\u0259tiyy\u0259n q\u0259buledilm\u0259zdir v\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcb edir\u0259m ki, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bizim t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131z, bu sad\u0259 m\u0259ntiql\u0259, bu hesablamalarla raz\u0131la\u015fa bilmirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 bu iki \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f qal\u0131r v\u0259 bizim m\u00f6vqeyimiz birm\u0259nal\u0131d\u0131r. Bu sazi\u015f bizim maraqlar\u0131m\u0131za uy\u011fun olmal\u0131d\u0131r. Prinsip etibaril\u0259 m\u0259n avropal\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131ma sual vermi\u015f\u0259m ki, \u201cSiz m\u0259n\u0259 cavab verin, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn biz bu sazi\u015fi imzalamal\u0131y\u0131q?\u201d. Biz indi bu sazi\u015fsiz d\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q, yax\u015f\u0131 da inki\u015faf edirik, he\u00e7 kimd\u0259n he\u00e7 n\u0259 g\u00f6zl\u0259mirik, he\u00e7 bir imtiyaz \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etm\u0259mi\u015fik. Biz sazi\u015fi ona g\u00f6r\u0259 imzalamaq ist\u0259yirik ki, bu sazi\u015f \u0259laq\u0259l\u0259rimizi yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xars\u0131n v\u0259 maraqlar\u0131m\u0131z t\u0259min edilsin. \u018fks t\u0259qdird\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu sazi\u015f imzalanmayacaq.<\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nab Prezident, m\u0259n \u201c\u015e\u0259rq t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d m\u0259s\u0259l\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 sual verm\u0259k ist\u0259rdim. Postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n bir ne\u00e7\u0259si \u201c\u015e\u0259rq t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d proqram\u0131nda i\u015ftirak edir. Onlardan b\u0259zil\u0259ri Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 m\u00fcvafiq sazi\u015fl\u0259r imzalay\u0131blar. Bundan \u00f6nc\u0259 Siz qeyd etdiniz ki, Az\u0259rbaycanla bu t\u0259\u015fkilat aras\u0131nda t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q prioritetl\u0259ri bar\u0259sind\u0259 s\u0259n\u0259d paraflan\u0131b. Siz \u201c\u015e\u0259rq t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n perspektivl\u0259ri bar\u0259d\u0259 n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rdiniz?<\/p>\n<p>&#8211; Bilirsiniz, biz \u201c\u015e\u0259rq t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d proqram\u0131na ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 qo\u015fulduq. O vaxt bu proqram\u0131n n\u0259d\u0259n ibar\u0259t olaca\u011f\u0131 haqq\u0131nda bizim t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcm\u00fcz yox idi. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, son 10 il \u0259rzind\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 daxilind\u0259 bir \u00e7ox prosesl\u0259r c\u0259r\u0259yan edib. Haz\u0131rda t\u0259bii ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti, geni\u015fl\u0259nm\u0259 proqram\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259rqli fikirl\u0259r \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. Y\u0259ni, 10 il bundan \u0259vv\u0259lki v\u0259ziyy\u0259t indiki v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ziddiyy\u0259t t\u0259\u015fkil edir. Bu, birincisi.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, \u201c\u015e\u0259rq t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201dna \u00fczv olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri bir amil birl\u0259\u015fdirir. O da ondan ibar\u0259tdir ki, bu \u00f6lk\u0259l\u0259r postsovet respublikalar\u0131d\u0131r. M\u0259n ba\u015fqa birl\u0259\u015fdirici amil g\u00f6rm\u00fcr\u0259m. \u00c7\u00fcnki \u00f6lk\u0259l\u0259rin h\u0259m xarici siyas\u0259ti f\u0259rqlidir, daxili v\u0259ziyy\u0259td\u0259 b\u00f6y\u00fck f\u0259rql\u0259r var, t\u0259bii ki, iqtisadi inki\u015faf f\u0259rqlidir. Ona g\u00f6r\u0259 bu \u00f6lk\u0259l\u0259ri bir proqramda birl\u0259\u015fdirm\u0259k hesab edir\u0259m ki, o vaxt \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259lk\u0259 d\u0259 m\u0259qbul variant idi. Ancaq bu g\u00fcn bu, bel\u0259 deyil v\u0259 bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin bir ne\u00e7\u0259si &#8211; daha do\u011frusu 3 \u00f6lk\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 assosiasiya sazi\u015fi imzalay\u0131b. Bir \u00f6lk\u0259 geni\u015fl\u0259nmi\u015f \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fcqavil\u0259si ba\u011flay\u0131b. Az\u0259rbaycan is\u0259 assosiasiya sazi\u015fini ba\u011flamay\u0131b v\u0259 haz\u0131rda ikit\u0259r\u0259fli sazi\u015f \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015f apar\u0131l\u0131r. M\u0259n art\u0131q bu bar\u0259d\u0259 \u00f6z fikirl\u0259rimi bildirdim. Ona g\u00f6r\u0259 bu proqram\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi haqq\u0131nda bir \u015fey dem\u0259k \u00e7\u0259tindir. Bu proqram biz\u0259 t\u0259qdim olunanda biz b\u0259ri ba\u015fdan \u00f6z fikrimizi bildirmi\u015fik ki, ikit\u0259r\u0259fli formata \u00fcst\u00fcnl\u00fck veririk. Az\u0259rbaycan Avropa \u0130ttifaq\u0131ndan h\u0259r hans\u0131 bir imtiyaz g\u00f6zl\u0259mir v\u0259 proqramda i\u015ftirak ed\u0259n b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc t\u0259min ed\u0259n \u00f6lk\u0259yik, biz art\u0131q Beyn\u0259lxalq \u0130nki\u015faf Assosiasiyas\u0131n\u0131n hesabat\u0131nda s\u0131rf donor \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrilmi\u015fik. Y\u0259ni, biz art\u0131q borc ver\u0259n \u00f6lk\u0259yik. O ki qald\u0131, Q\u0259rb texnologiyalar\u0131na, biz Q\u0259rb texnologiyalar\u0131n\u0131 al\u0131r\u0131q, he\u00e7 kim biz\u0259 bunu m\u00fcft\u0259 vermir. Ona g\u00f6r\u0259 proqramda bizim m\u00f6vcudlu\u011fumuz qal\u0131r, ancaq, s\u00f6z\u00fcn d\u00fcz\u00fc, biz buna o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t vermirik. \u00c7\u00fcnki bu proqram\u0131n \u00e7ox d\u0259qiq m\u0259ram\u0131 v\u0259 m\u0259qs\u0259di bizim \u00fc\u00e7\u00fcn ayd\u0131n deyil. \u018fg\u0259r bu, Avropa inteqrasiyas\u0131d\u0131rsa, art\u0131q h\u0259r k\u0259s\u0259 b\u0259llidir ki, postsovet respublikalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu m\u0259qs\u0259d \u0259l\u00e7atmazd\u0131r. \u018fg\u0259r hans\u0131sa ba\u015fqa bir \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan s\u00f6hb\u0259t gedirs\u0259, bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259ri il\u0259 bizim s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259rimiz var, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimiz \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir, Erm\u0259nistanla is\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259yik. Ona g\u00f6r\u0259 bu proqramda bu \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 hans\u0131sa bir istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri hesab edir\u0259m ki, bu proqram\u0131 t\u0259sis ed\u0259nl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n icra olunmad\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 biz proqramdan \u00e7\u0131xm\u0131r\u0131q, ancaq proqramda da f\u0259al i\u015ftirak etm\u0259k fikrind\u0259 deyilik.<\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nab Prezident, ist\u0259rdik bir m\u0259qama da toxunaq. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck ki, ilin \u0259n yaddaqalan hadis\u0259l\u0259rind\u0259n biri Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin 100 illiyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 ke\u00e7iril\u0259n m\u0259rasimd\u0259 Sizin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131z idi. H\u0259min \u00e7\u0131x\u0131\u015f \u00f6lk\u0259 ictimaiyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131land\u0131. Siz faktiki olaraq, professor, m\u00fc\u0259llim v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 hey\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc u\u011furlar\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n \u0259sas amill\u0259r\u0259, strateji v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 toxundunuz v\u0259 bir fikriniz x\u00fcsusil\u0259 ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n geni\u015f m\u00fczakir\u0259 olundu. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n Avropaya inteqrasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 idi. Siz birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 bildirdiniz ki, Az\u0259rbaycan he\u00e7 yer\u0259 inteqrasiya etm\u0259k fikrind\u0259 deyil, bizim \u00f6z milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz, milli prinsipl\u0259rimiz var. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n Avropaya inteqrasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ortaya qoydu\u011funuz bu konkret m\u00f6vqeni \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259r, \u0259sas qaynaqlar n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/p>\n<p>-Bilirsiniz, Avrointeqrasiya haqq\u0131nda art\u0131q b\u0259zi dair\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7ox dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Ancaq \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, Avrointeqrasiya dey\u0259nd\u0259 n\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturlar. M\u0259n hesab edir\u0259m ki, biz art\u0131q Avrointeqrasiya istiqam\u0259tind\u0259 \u00f6z add\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 atm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k add\u0131mlara h\u0259m ehtiyac yoxdur, h\u0259m d\u0259 o add\u0131mlar n\u0259tic\u0259siz olacaq. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn biz AT\u018fT-in \u00fczv\u00fcy\u00fck. AT\u018fT Avropada T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131d\u0131r. Biz 2001-ci ild\u0259n Avropa \u015euras\u0131na \u00fczv olmu\u015fuq v\u0259 art\u0131q 20 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, bu t\u0259\u015fkilatda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259ririk. Bu, Avrointeqrasiyan\u0131n bir n\u00f6v\u00fcd\u00fcr. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan Avronest Parlament Assambleyas\u0131nda da t\u0259msil olunur. Bel\u0259 olan halda, hesab edir\u0259m ki, bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olan add\u0131mlar at\u0131l\u0131bd\u0131r v\u0259 h\u0259m g\u0259l\u0259c\u0259k add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131na ehtiyac yoxdur, h\u0259m d\u0259 bunun n\u0259tic\u0259si olmayacaq. \u00c7\u00fcnki \u0259g\u0259r biz Avrointeqrasiya dey\u0259nd\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczvl\u00fck haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131r\u0131qsa, bu, tamamil\u0259 qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunu h\u0259m tarix g\u00f6st\u0259rir, h\u0259m Avropa m\u0259kan\u0131nda ged\u0259n prosesl\u0259r g\u00f6st\u0259rir, h\u0259m d\u0259 onu Brexit g\u00f6st\u0259rir. \u0130ndi \u0259ksin\u0259, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, Avropada m\u0259rk\u0259zd\u0259nqa\u00e7ma tendensiyalar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir. Eyni zamanda, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 Avropan\u0131n apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131na fikir verm\u0259k kifay\u0259tdir g\u00f6r\u0259k ki, art\u0131q geni\u015fl\u0259nm\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 he\u00e7 bir perspektiv yoxdur. H\u0259tta namiz\u0259d olan \u00f6lk\u0259l\u0259r &#8211; Balkan \u00f6lk\u0259l\u0259ri, hesab edir\u0259m ki, onlar da indi bir q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. \u00c7\u00fcnki vaxtil\u0259 onlara v\u0259d verilmi\u015fdi ki, siz bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll etm\u0259kl\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv ola bil\u0259rsiniz v\u0259 onlar da bu add\u0131mlar\u0131 at\u0131blar. B\u0259zil\u0259ri \u00e7ox a\u011fr\u0131l\u0131 add\u0131mlar atmal\u0131 oldular. M\u0259n indi o \u00f6lk\u0259l\u0259rin adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259mir\u0259m, amma biz ham\u0131m\u0131z bilirik s\u00f6hb\u0259t n\u0259d\u0259n gedir. B\u0259zil\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bu add\u0131mlar \u00e7ox baha ba\u015fa g\u0259ldi, bu, \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 daxili qar\u015f\u0131durmaya, b\u00f6y\u00fck etirazlara g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. O \u00f6lk\u0259l\u0259rin c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri par\u00e7aland\u0131. N\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 onlar bu add\u0131m\u0131 atd\u0131lar? Onlara s\u00f6z verildi ki, sizin g\u0259l\u0259c\u0259yiniz var, siz bunu, bunu, bunu ets\u0259niz biz sizi q\u0259bul ed\u0259c\u0259yik. Amma indi Avropan\u0131n apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin liderl\u0259ri deyirl\u0259r ki, art\u0131q he\u00e7 kimi q\u0259bul etm\u0259y\u0259c\u0259yik. Hesab edir\u0259m ki, h\u0259tta uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 imkan yoxdur.<\/p>\n<p>Dig\u0259r misal bizim qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. G\u00f6r\u00fcn n\u0259 vaxtdan T\u00fcrkiy\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 assosiasiya sazi\u015fi imzalay\u0131b? B\u0259lk\u0259 d\u0259 onillikl\u0259r bundan \u0259vv\u0259l. Amma ondan sonrak\u0131 add\u0131mlar n\u0259tic\u0259 veribmi? \u018flb\u0259tt\u0259 ki, yox v\u0259 bu da b\u00f6y\u00fck \u0259dal\u0259tsizlikdir. 2000-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq Avropa \u0130ttifaq\u0131na ke\u00e7mi\u015f sosialist bloka aid bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r daxil oldu. \u0130ndi onlar T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n daham\u0131 inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rdir? Yox. Daham\u0131 Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rl\u0131ql\u0131d\u0131rlar? Yox. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131 q\u0259bul edibl\u0259r, T\u00fcrkiy\u0259ni q\u0259bul etm\u0259yibl\u0259r? Sual ayd\u0131nd\u0131r, ritorikdir. Bir amil\u0259 g\u00f6r\u0259, o da ondan ibar\u0259tdir ki, T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259sidir. Art\u0131q bunu a\u00e7\u0131q deyirl\u0259r. \u018fvv\u0259ll\u0259r bu \u0259sas tezisi p\u0259rd\u0259l\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259zi ba\u015fqa fikirl\u0259r, m\u00fcxt\u0259lif b\u0259han\u0259l\u0259r g\u0259tirilirdi ki, bu \u00f6lk\u0259 haz\u0131r deyil v\u0259 yaxud da hans\u0131sa prosesl\u0259r ba\u015f verib. Ancaq indi bunu gizl\u0259tmirl\u0259r v\u0259 m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259si oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259ni Avropa \u0130ttifaq\u0131na q\u0259bul etmirl\u0259r. Bel\u0259 olan halda, Az\u0259rbaycan\u0131 q\u0259bul ed\u0259c\u0259kl\u0259rmi? \u018flb\u0259tt\u0259 ki, yox. \u018fg\u0259r bel\u0259dirs\u0259, onda biz \u00f6z i\u015fimizi b\u0259ri ba\u015fdan el\u0259 tutmal\u0131y\u0131q ki, realla\u015fd\u0131r\u0131la bilm\u0259y\u0259n v\u0259dl\u0259ri verm\u0259y\u0259k v\u0259 laz\u0131m olmayan add\u0131mlar\u0131 da atmayaq. Bu, birincisi.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, lap tutaq ki, sabah biz\u0259 dedil\u0259r, bax, Az\u0259rbaycan bel\u0259 \u00f6lk\u0259dir ki, biz Az\u0259rbaycan\u0131 filan tarixd\u0259 q\u0259bul ed\u0259c\u0259yik. Bu, biz\u0259 laz\u0131md\u0131rm\u0131? Avropada ged\u0259n prosesl\u0259r\u0259 h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f n\u0259z\u0259r yetir\u0259nd\u0259 g\u00f6r\u00fcr ki, hans\u0131 hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verir, o c\u00fcml\u0259d\u0259n dini z\u0259mind\u0259, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r z\u0259minind\u0259. Bu prosesl\u0259r biz\u0259 uy\u011fundurmu? \u018flb\u0259tt\u0259 ki, yox v\u0259 bunu a\u00e7\u0131q dem\u0259liyik. Ona g\u00f6r\u0259 b\u0259zi hallarda Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n bayraqlar\u0131 il\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xmaq ist\u0259y\u0259n d\u0131rnaqaras\u0131 m\u00fcxalif\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri bilm\u0259lidirl\u0259r ki, onlar n\u0259 ist\u0259yirl\u0259r? \u0130st\u0259yirl\u0259r ki, Az\u0259rbaycan\u0131n taleyi Br\u00fcsseld\u0259mi h\u0259ll olunsun? \u0130st\u0259yirl\u0259r ki, bizim \u0259srl\u0259rboyu qorudu\u011fumuz d\u0259y\u0259rl\u0259r m\u0259hv olsun? Biz bu d\u0259y\u0259rl\u0259ri \u0259srl\u0259rboyu qorumu\u015fuq, h\u0259tta m\u00fcst\u0259qil olmayan d\u00f6vrd\u0259. Ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rin, imperiyalar\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si olan d\u00f6vrd\u0259 dilimizi d\u0259, dinimizi d\u0259, d\u0259y\u0259rl\u0259rimizi d\u0259, \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizi d\u0259, h\u0259yat t\u0259rzimizi d\u0259 qorumu\u015fuq. \u0130ndi bel\u0259 olan halda m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz \u00f6z taleyimizi kim\u0259s\u0259 \u0259man\u0259t ed\u0259 bil\u0259rik? Q\u0259tiyy\u0259n yox v\u0259 q\u0259tiyy\u0259n biz buna ged\u0259 bilm\u0259rik. Bizim \u00f6z tariximiz, \u00f6z m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz, \u00f6z d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz var. Ona g\u00f6r\u0259 onlar biz\u0259 t\u0259klif vers\u0259 bel\u0259, buna q\u0259tiyy\u0259n getm\u0259k olmaz.<\/p>\n<p>\u0130ndi Avropada miqrantlarla ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir. Bunu b\u0259zil\u0259ri dem\u0259k ist\u0259mir, amma m\u0259n hesab edir\u0259m ki, biz dem\u0259liyik. Niy\u0259 biz bu h\u0259qiq\u0259ti dem\u0259m\u0259liyik, niy\u0259 bunun \u00fcst\u00fcnd\u0259n ke\u00e7m\u0259liyik? \u201cStop \u0130slam\u201d, \u201c\u0130slam miqrantlara yox\u201d \u015f\u00fcarlar\u0131 il\u0259 art\u0131q siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259r hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lir. Populist v\u0259dl\u0259r indi islamofob prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda qurulur. Ona g\u00f6r\u0259 daha \u00e7ox s\u0259s toplamaq ist\u0259y\u0259n siyasi q\u00fcvv\u0259 m\u00fctl\u0259q bu m\u00f6vzunu istismar edir. Bel\u0259 olan halda, m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259si Az\u0259rbaycan hans\u0131 formada orada t\u0259msil oluna bil\u0259r? \u0130kinci d\u0259r\u0259c\u0259li \u00f6lk\u0259 kimi? Yaxud da ki, hans\u0131sa bir imtiyaz dil\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi? Q\u0259tiyy\u0259n yox! Biz q\u00fcrurlu \u00f6lk\u0259yik, biz \u00f6z yolumuzla gedirik, he\u00e7 kim\u0259 d\u0259 bizim ehtiyac\u0131m\u0131z yoxdur, he\u00e7 kimd\u0259n d\u0259 as\u0131l\u0131 deyilik!<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 Avropa inteqrasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 dediyim fikirl\u0259ri bu g\u00fcn m\u0259n daha geni\u015f formada ictimaiyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ram, hesab edir\u0259m ki, yegan\u0259 d\u00fczg\u00fcn yoldur. Biz indi Avropa qurumlar\u0131n\u0131n b\u0259zil\u0259rinin \u00fczv\u00fcy\u00fck, m\u0259n bunu qeyd etdim. Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q z\u0259minind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r qururuq v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 h\u0259m ikit\u0259r\u0259fli formatda, h\u0259m Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 bu \u0259saslar \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00f6z i\u015fimizi qurmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p>-C\u0259nab Prezident, m\u0259nim n\u00f6vb\u0259ti sual\u0131m xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n a\u011fr\u0131l\u0131 problemi olan Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 olacaq. M\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesi n\u0259 yerd\u0259dir?<\/p>\n<p>-Bilirsiniz, dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, 2019-cu il dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesi \u00fc\u00e7\u00fcn itirilmi\u015f il olubdur. Bunun da yegan\u0259 s\u0259b\u0259bi odur ki, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi bu dan\u0131\u015f\u0131qlarda qeyri-konstruktiv m\u00f6vqe s\u0259rgil\u0259yir v\u0259 beyn\u0259lxalq vasit\u0259\u00e7il\u0259r i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259y\u0259 laz\u0131mi t\u0259sir v\u0259 t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rmirl\u0259r. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 2019-cu ild\u0259, dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, dan\u0131\u015f\u0131qlar trekind\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir ciddi ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u0259ld\u0259 olunmay\u0131b.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin ziddiyy\u0259tli v\u0259 bir-birini t\u0259kzib ed\u0259n b\u0259yanatlar\u0131 da \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, h\u0259m t\u0259\u0259cc\u00fcb, h\u0259m d\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcf do\u011furur. Biz ham\u0131m\u0131z yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131r\u0131q ki, Erm\u0259nistan\u0131n yeni r\u0259hb\u0259rliyi ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 ortal\u0131\u011fa bel\u0259 bir m\u0259s\u0259l\u0259 atm\u0131\u015fd\u0131 ki, Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fla dan\u0131\u015f\u0131qlar aparmal\u0131d\u0131r, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u201cm\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tdir\u201d v\u0259 Erm\u0259nistan bu d\u0131rnaqaras\u0131 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fa bilmir. Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 c\u0259f\u0259ng fikirl\u0259rdir. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda yerl\u0259\u015f\u0259n h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259nin 90 faizi Erm\u0259nistan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131ndan t\u0259\u015fkil edilir. H\u0259r il Erm\u0259nistan b\u00fcdc\u0259sind\u0259n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f b\u00fcdc\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck v\u0259sait transfert edilir. Ona g\u00f6r\u0259 buna m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t dem\u0259k tam yaland\u0131r. Sad\u0259c\u0259 olaraq, dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 uzatmaq, yaxud da ki, \u00f6z m\u0259suliyy\u0259tini boynundan atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 ifad\u0259l\u0259r i\u015fl\u0259dilir.<\/p>\n<p>Biz q\u0259tiyy\u0259n bu ifad\u0259l\u0259rl\u0259 raz\u0131 ola bilm\u0259rik. \u00d6z fikirl\u0259rimizi bildirmi\u015fik v\u0259 eyni zamanda, Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259dr \u00f6lk\u0259l\u0259rinin s\u0259firl\u0259ri d\u0259 ox\u015far b\u0259yanatlar vermi\u015fl\u0259r. Dan\u0131\u015f\u0131qlar Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda apar\u0131l\u0131r. Bu il \u00f6n\u0259mli hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 odur ki, dan\u0131\u015f\u0131qlar format\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259z olaraq qald\u0131. Hesab edir\u0259m ki, bu, bizim diplomatik nailiyy\u0259timizdir. Y\u0259ni, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin c\u0259hdl\u0259ri v\u0259 t\u0259klifl\u0259ri q\u0259bul edilm\u0259di. Bunu t\u0259sdiql\u0259y\u0259n h\u0259m d\u0259 o amildir ki, m\u0259nim Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rim olubdur. Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan Xarici \u0130\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r, dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131rlar. Sonuncu g\u00f6r\u00fc\u015f bu ay\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Az\u0259rbaycan d\u0131rnaqaras\u0131 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f respublikas\u0131 il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar aparmal\u0131d\u0131r fikri ba\u015f tutmayandan sonra n\u00f6vb\u0259ti bir c\u0259f\u0259ng tezis ortal\u0131\u011fa at\u0131ld\u0131, bunu indi h\u0259r k\u0259s e\u015fidib, &#8211; Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri dedi ki, Qaraba\u011f Erm\u0259nistand\u0131r v\u0259 n\u00f6qt\u0259. Y\u0259ni, bu, \u0259vv\u0259lki tezisi tam t\u0259kzib edir v\u0259 bu, n\u00f6vb\u0259ti yaland\u0131r. \u00c7\u00fcnki Qaraba\u011f n\u0259 m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259dir, &#8211; bunu he\u00e7 kim tan\u0131m\u0131r, he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259 tan\u0131m\u0131r, &#8211; v\u0259 bayaq qeyd etdiyim m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r &#8211; b\u00f6y\u00fck beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n q\u0259bul etdiyi q\u0259rarlar v\u0259 yekun b\u0259yannam\u0259l\u0259r onu g\u00f6st\u0259rir ki, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259si kimi tan\u0131y\u0131r v\u0259 Qaraba\u011f Erm\u0259nistan deyil v\u0259 bunu s\u00fcbut etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259k d\u0259 laz\u0131m deyil.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 birinci d\u0259f\u0259 d\u0259, ikinci d\u0259f\u0259 d\u0259 yalan s\u00f6yl\u0259nildi. Amma h\u0259qiq\u0259t ondan ibar\u0259tdir ki, &#8211; m\u0259n bunu canl\u0131 efird\u0259 demi\u015f\u0259m, &#8211; Qaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r v\u0259 nida i\u015far\u0259si. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259si kimi tan\u0131y\u0131r v\u0259 bizim dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesind\u0259 m\u00f6vqeyimizd\u0259 he\u00e7 bir d\u0259yi\u015fiklik yoxdur, ola da bilm\u0259z. Tarixi h\u0259qiq\u0259t bizim t\u0259r\u0259fimizd\u0259dir. Biz bunu d\u00fcnyaya s\u00fcbut ed\u0259 bilmi\u015fik ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u0259z\u0259li tarixi Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u0259srl\u0259rboyu bu torpaqlarda ya\u015fay\u0131b, yarad\u0131b. Biz ham\u0131m\u0131z yax\u015f\u0131 bilirik v\u0259 bu g\u00fcn d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti d\u0259 bizim apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 bilir ki, erm\u0259nil\u0259r C\u0259nubi Qafqazda g\u0259lm\u0259 mill\u0259tdir, onlar \u00e7ar Rusiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n XIX \u0259srd\u0259 Rusiya-\u0130ran m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra bizim b\u00f6lg\u0259miz\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcbl\u0259r. Qafqaz Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si olandan sonra bizim b\u00f6lg\u0259d\u0259 xristian \u0259halinin say\u0131n\u0131 \u00e7oxaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u015e\u0259rqi Anadoludan v\u0259 \u0130randan k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 erm\u0259nil\u0259r Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fl\u0259r. Bunu t\u0259sdiql\u0259y\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r, faktlar var. Bu, o q\u0259d\u0259r d\u0259 uzaq tarix deyil. Y\u0259ni, erm\u0259nil\u0259r bizim tarixi torpaqlar\u0131m\u0131za k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fl\u0259r, ona g\u00f6r\u0259 ki, burada xristian \u0259hali \u00e7oxalmal\u0131 idi. Ona g\u00f6r\u0259 bu, bizim tarixi torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r v\u0259 bunu indi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya bilir. Bu, birincisi.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259sidir v\u0259 biz m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259 kimi BMT-y\u0259 daxil olanda art\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc q\u0259bul edilib, d\u0259st\u0259kl\u0259nib v\u0259 t\u0259sdiq edilib. Ona g\u00f6r\u0259 h\u0259m tarixi \u0259dal\u0259t v\u0259 h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq bax\u0131m\u0131ndan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259sidir v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli m\u0259hz bu prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda ola bil\u0259r. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc b\u0259rpa edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>O ki qald\u0131, xalqlar\u0131n \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yinetm\u0259 prinsipin\u0259, &#8211; Erm\u0259nistan h\u0259mi\u015f\u0259 buna istinad edir, &#8211; bu prinsip art\u0131q bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259mir. \u00c7\u00fcnki erm\u0259ni xalq\u0131 \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 art\u0131q m\u00fc\u0259yy\u0259n edib. Onlar\u0131n m\u00fcst\u0259qil Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259ti var, hans\u0131 ki, q\u0259dim Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda yerl\u0259\u015fir v\u0259 biz Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131nda ikinci erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131na he\u00e7 vaxt imkan verm\u0259y\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 bizim prinsipial m\u00f6vqeyimiz bundan ibar\u0259tdir ki, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc prinsipi \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etm\u0259lidir, bizim \u0259razimiz b\u0259rpa edilm\u0259lidir v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 yaln\u0131z bu prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda \u00f6z h\u0259llini tapmal\u0131d\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n q\u0259rar v\u0259 q\u0259tnam\u0259l\u0259ri, BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n 4 q\u0259tnam\u0259si, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n, AT\u018fT-in, Avropa Parlamentinin, Avropa \u015euras\u0131n\u0131n ox\u015far q\u0259rar v\u0259 q\u0259tnam\u0259l\u0259ri var. Qeyd etdiyim kimi, ke\u00e7\u0259n il Avropa \u0130ttifaq\u0131 biziml\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, suverenliyini v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n s\u0259n\u0259d imzalay\u0131bd\u0131r.<\/p>\n<p>-C\u0259nab Prezident, el\u0259 m\u00f6vzunun davam\u0131 olaraq bir m\u00fch\u00fcm m\u0259qama da toxunmaq ist\u0259rdik. Siz m\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq tribunalardan, \u00f6n\u0259mli t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q mahiyy\u0259tini, terror\u00e7u d\u00f6vl\u0259t oldu\u011funu v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 terror\u00e7u Njdenin \u0259sl simas\u0131n\u0131 konkret faktlarla, \u00f6z\u00fc d\u0259 \u0259cn\u0259bi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259tirdiyiniz sitatlarla if\u015fa etdiniz. Bel\u0259 hal\u0131 biz, eyni zamanda, bu il MDB D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n A\u015fqabadda ke\u00e7iril\u0259n Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 izl\u0259dik. Siz bu faktlar\u0131 h\u0259min t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n liderl\u0259rin v\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tin\u0259 bir daha \u00e7atd\u0131rd\u0131n\u0131z. Pa\u015finyan o faktlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u0259zlum v\u0259 aciz g\u00f6r\u00fcnd\u00fc, biz bunun \u015fahidi olduq. Ona g\u00f6r\u0259 biz Siz\u0259 minn\u0259tdar\u0131q. Amma \u0259fsuslar olsun ki, bu g\u00fcn d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tini v\u0259 terror\u00e7u mahiyy\u0259tini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n Pa\u015finyan kimi b\u0259zi adamlar var. Sizc\u0259 n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259?<\/p>\n<p>&#8211; Bilirsiniz, bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259ti m\u0259s\u0259l\u0259ni bir m\u00fcdd\u0259t \u00f6nc\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ictimaiyy\u0259ti, o c\u00fcml\u0259d\u0259n veteranlar MDB d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u00fcnvan\u0131na Erm\u0259nistanda fa\u015fist Njdey\u0259 abid\u0259nin ucald\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259ktublar g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdil\u0259r. Eyni zamanda, MDB \u00f6lk\u0259l\u0259rinin parlamentl\u0259rin\u0259 d\u0259 ox\u015far m\u0259ktublar getmi\u015fdi ki, bu g\u00fcn MDB m\u0259kan\u0131nda \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 prinsip etibaril\u0259 yekdil fikir var. R\u0259smi b\u0259yanatlarda m\u00fcharib\u0259nin tarixi n\u0259tic\u0259l\u0259ri v\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Q\u0259l\u0259b\u0259nin \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 \u0259sas rolu haqq\u0131nda fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoxdur. Eyni zamanda, fa\u015fistl\u0259rin q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259r d\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Bel\u0259 olan halda, nec\u0259 ola bil\u0259r ki, \u0130r\u0259vanda, \u015f\u0259h\u0259rin m\u0259rk\u0259zind\u0259 fa\u015fist c\u0259llad\u0131 Njdey\u0259 alt\u0131 metrlik abid\u0259 ucald\u0131l\u0131r v\u0259 bu abid\u0259nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n prezidenti v\u0259 b\u00fct\u00fcn r\u0259hb\u0259rlik i\u015ftirak edir. Bu, n\u0259 dem\u0259kdir?!<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 bizim g\u00fcnd\u0259liyimizd\u0259 yeni deyil. Sad\u0259c\u0259 olaraq, MDB Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn g\u00fcnd\u0259liyind\u0259ki m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259nin 75 illiyin\u0259 haz\u0131rl\u0131q idi. M\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259ni a\u00e7\u0131q v\u0259 arqumentl\u0259rl\u0259 dil\u0259 g\u0259tirdim, tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 istinad etm\u0259kl\u0259 Njdenin fa\u015fist v\u0259 c\u0259llad sif\u0259tini if\u015fa etdim. Njdenin cinay\u0259tl\u0259ri t\u0259kc\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi cinay\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. O, dinc Az\u0259rbaycan \u0259halisin\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0259ddarl\u0131q, soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259tmi\u015fdir, minl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015fdir. B\u00fct\u00fcn bunlar tarixi faktlard\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r yad\u0131n\u0131zdad\u0131rsa, m\u0259n o \u00e7\u0131x\u0131\u015fda bildirdim ki, bunu Erm\u0259nistan\u0131n \u0259vv\u0259lki r\u0259hb\u0259rliyi edib. Y\u0259ni, m\u0259n ba\u015f nazir Pa\u015finyana bir n\u00f6v imkan verdim ki, o, bu \u00e7irkin \u0259m\u0259li \u00f6z boynuna almas\u0131n. \u00c7\u00fcnki onun bu abid\u0259nin ucald\u0131lmas\u0131nda i\u015ftirak\u0131 olmay\u0131b. Ancaq \u0259fsuslar olsun ki, d\u00fczg\u00fcn yana\u015fma g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259ns\u0259, o, \u00e7ox qeyri-adekvat b\u0259yanatlarla Njdey\u0259 b\u0259ra\u0259t qazand\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. Arqumentl\u0259rin biri d\u0259 o olmu\u015fdur ki, &#8211; \u00e7\u00fcnki m\u0259n dedim ki, o, \u201c\u0421\u041c\u0415\u0420\u0428\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs olundu, \u201c\u0421\u041c\u0415\u0420\u0428\u201d d\u0259 abreviaturad\u0131r, \u201c\u0421\u043c\u0435\u0440\u0442\u044c \u0428\u043f\u0438\u043e\u043d\u0430\u043c\u201d \u2013 \u201cCasuslara \u00f6l\u00fcm\u201d, &#8211; v\u0259 25 il m\u00fcdd\u0259t\u0259 m\u0259hkum edildi, \u00f6z h\u0259yat\u0131n\u0131 Vladimir h\u0259bsxanas\u0131nda bitirdi. Onun da arqumenti o oldu ki, Soljenits\u0131n da sovet rejimi t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs olunmu\u015fdur. M\u0259n ondan sonra bir daha s\u00f6z al\u0131b dedim ki, c\u0259llad\u0131, fa\u015fisti Soljenits\u0131n il\u0259 eynil\u0259\u015fdirm\u0259k olmaz. Bu, q\u0259tiyy\u0259n q\u0259buledilm\u0259zdir.<\/p>\n<p>M\u0259n g\u00f6zl\u0259yirdim ki, bundan sonra art\u0131q sakit bir \u015f\u0259raitd\u0259 \u00f6z m\u00fc\u015favirl\u0259rinin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 Erm\u0259nistan bir \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu axtaracaq, h\u0259r hans\u0131 bir m\u0259qbul formada bunu t\u0259kzib ed\u0259c\u0259k. Amma biz bunun tam \u0259ksini g\u00f6rd\u00fck. Rusiyadan g\u0259lmi\u015f jurnalistl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 o, daha da uza\u011fa getdi v\u0259 dedi ki, n\u0259 olsun ki, Njde Hitlerl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb. Molotov da Hitlerl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb. Bilirsiniz, bunu \u015f\u0259rh etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z tapm\u0131ram. \u00c7\u00fcnki bu, o d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259li f\u0259rziyy\u0259dir ki, bunu \u015f\u0259rh etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Molotov Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Xarici \u0130\u015fl\u0259r naziri idi. Molotov-Ribbentrop pakt\u0131 1939-cu ild\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131, ona g\u00f6r\u0259 ki, Sovet \u0130ttifaq\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259 haz\u0131r deyildi v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc ert\u0259l\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Molotov Njde kimi Hitler\u0259 qulluq etmirdi. Molotov Njde kimi fa\u015fist \u015f\u00fcarlar\u0131 s\u0259sl\u0259ndirmirdi. Njdenin m\u0259\u015fhur \u015f\u00fcar\u0131 o idi ki, \u201cAlmaniya u\u011frunda \u00f6l\u0259n Erm\u0259nistan u\u011frunda \u00f6l\u00fcr\u201d. Y\u0259ni, o, fa\u015fistdir v\u0259 bunu \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 demi\u015fdir. Ona g\u00f6r\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin bel\u0259 c\u0259f\u0259ng s\u00f6zl\u0259ri ciddi q\u0259bul oluna bilm\u0259z.<\/p>\n<p>Ancaq buna baxmayaraq, hesab edir\u0259m ki, m\u0259nim A\u015fqabaddak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131m burada h\u0259lledici rol oynam\u0131\u015fd\u0131r, &#8211; bu c\u0259llada Rusiyan\u0131n Armavir \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 qoyulmu\u015f l\u00f6vh\u0259 da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131, s\u00f6k\u00fcld\u00fc v\u0259 m\u0259hv edildi. Bunu erm\u0259nil\u0259r \u00f6zl\u0259ri etdil\u0259r. Onlar\u0131 Armavir \u015f\u0259h\u0259r hakimiyy\u0259ti m\u0259cbur etdi. \u018fmin\u0259m ki, g\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k v\u0259 erm\u0259nil\u0259r \u00f6zl\u0259ri \u0130r\u0259vanda bu fa\u015fist\u0259 ucald\u0131lm\u0131\u015f bu eyb\u0259c\u0259r abid\u0259ni \u00f6zl\u0259ri s\u00f6k\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>-C\u0259nab Prezident, ist\u0259rdim ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 iqtisadi sah\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 da fikirl\u0259rinizi \u00f6yr\u0259n\u0259k. 2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycanda iqtisadiyyat\u0131n daha da inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 \u00e7ox m\u00fch\u00fcm, ciddi add\u0131mlar at\u0131ld\u0131. \u0130lin iqtisadi yekunlar\u0131 bar\u0259d\u0259 n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz?<\/p>\n<p>-B\u0259li, bu il iqtisadi sah\u0259d\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259r yax\u015f\u0131d\u0131r. Bilirsiniz ki, neftin qiym\u0259tinin k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259sind\u0259n sonra bizim milli valyutam\u0131z da devalvasiyaya u\u011fram\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 iqtisadi f\u0259all\u0131q a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. \u018flb\u0259tt\u0259, bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z idi. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, \u0259g\u0259r sizin \u0259sas g\u0259lir m\u0259nb\u0259yinizin d\u0259y\u0259ri d\u00f6rd d\u0259f\u0259 ucuzla\u015f\u0131rsa, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bunun iqtisadiyyata \u00e7ox m\u0259nfi t\u0259siri ola bil\u0259r. Ancaq buna baxmayaraq, biz he\u00e7 bir sosial layih\u0259ni ixtisar etm\u0259dik. B\u00fct\u00fcn sosial \u00f6hd\u0259likl\u0259ri yerin\u0259 yetirdik. \u0130qtisadi sah\u0259d\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biz \u00e7ox ciddi add\u0131mlar atma\u011fa m\u0259cbur olduq. Ancaq hesab edir\u0259m ki, sabitl\u0259\u015fm\u0259d\u0259n sonra ilkin inki\u015faf t\u0259zah\u00fcrl\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fc ke\u00e7\u0259n il b\u00fcruz\u0259 verdi. Bu il is\u0259 art\u0131q inki\u015faf daha geni\u015fmiqyasl\u0131d\u0131r v\u0259 b\u00fct\u00fcn iqtisadi parametrl\u0259r bunu g\u00f6st\u0259rir. \u00dcmumi iqtisadi art\u0131m 2 faizd\u0259n \u00e7oxdur v\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 bu, o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259m deyil. Amma bunun da s\u0259b\u0259bi ondad\u0131r ki, neftin hasilat\u0131 bir q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb. Bizim \u00fcmumi daxili m\u0259hsulumuzda neftin h\u0259cmi \u00f6n\u0259mli rol oynay\u0131r. Ancaq qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131m\u0131z t\u0259qrib\u0259n 3,5 faiz art\u0131b. Hesab edir\u0259m ki, bu, pis n\u0259tic\u0259 deyil, daha da art\u0131q olmal\u0131d\u0131r v\u0259 olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Sevindirici hal odur ki, qeyri-neft s\u0259naye sah\u0259sind\u0259 art\u0131m t\u0259xmin\u0259n 14 faizdir. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, qeyri-neft s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bizim planlar\u0131m\u0131z art\u0131q real r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Bildiyiniz kimi, son ill\u0259rd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na b\u00f6y\u00fck investisiyalar qoyuldu, b\u00f6y\u00fck islahatlar paketi icra edilir v\u0259 burada da 7 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131m vard\u0131r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259r d\u0259 m\u00fcsb\u0259tdir. \u0130nflyasiya 11 ayda t\u0259qrib\u0259n 2,6 faiz olub. Xarici ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si artd\u0131. Qeyri-neft ixrac\u0131m\u0131z t\u0259qrib\u0259n 14-15 faiz art\u0131bd\u0131r, baxmayaraq ki, daxili istehlak da art\u0131r. Bizim qeyri-neft ixrac\u0131m\u0131z\u0131n daha b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 artmamas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi odur ki, \u0259hali art\u0131r, daxili istehlak art\u0131r v\u0259 bel\u0259likl\u0259, ixrac \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259klif olunan mallar\u0131n h\u0259cmi o q\u0259d\u0259r d\u0259 artm\u0131r. Amma buna baxmayaraq, qeyri-neft ixrac\u0131 14 faiz art\u0131bd\u0131r.<\/p>\n<p>Xarici borcumuz a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb, \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun 17 faizini t\u0259\u015fkil edir v\u0259 bu, d\u00fcnyada 9-cu g\u00f6st\u0259ricidir. G\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259si art\u0131q t\u0259sdiq edilib v\u0259 burada da xarici borca xidm\u0259t ed\u0259n v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Bel\u0259likl\u0259, \u0259n az\u0131 g\u0259l\u0259n ilin sonunda xarici d\u00f6vl\u0259t borcu 16 faiz olacaqd\u0131r. M\u0259n h\u00f6kum\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda v\u0259zif\u0259 qoydum ki, biz q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 xarici borcu t\u0259qrib\u0259n daxili m\u0259hsulun 10-12 faizin\u0259 endir\u0259k v\u0259 bu, tamamil\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bir amili d\u0259 bildirm\u0259liy\u0259m, bizim valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z xarici d\u00f6vl\u0259t borcumuzdan 5 d\u0259f\u0259 art\u0131qd\u0131r. Bu, dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, d\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 nadir n\u0259tic\u0259dir. Adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259cmin\u0259 g\u00f6r\u0259 biz MDB-d\u0259 birinci yerd\u0259yik. Bu il valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z 4,5 milyard dollar artd\u0131. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, biz g\u0259lirl\u0259ri \u00e7ox b\u00f6y\u00fck q\u0259na\u0259tl\u0259 x\u0259rcl\u0259yirik &#8211; ancaq sosial layih\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan layih\u0259l\u0259r\u0259.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 is\u0259 ilin sonuna q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n valyuta ehtiyatlar\u0131 50 milyard dollara \u00e7at\u0131bd\u0131r. Bu da rekord g\u00f6st\u0259ricidir. Bu, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, h\u0259m iqtisadi sah\u0259d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tdir, eyni zamanda, bu, bizim iqtisadi m\u00fcst\u0259qilliyimizi tam t\u0259min edir. \u0130qtisadi m\u00fcst\u0259qillik siyasi m\u00fcst\u0259qilliyin \u0259sas \u015f\u0259rtidir. Biz indi kreditl\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131 deyilik. D\u00fczd\u00fcr, biz\u0259 kredit verm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131 art\u0131r. Apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131 biz\u0259 bir \u00e7ox t\u0259klifl\u0259r t\u0259qdim edirl\u0259r. Ancaq m\u0259nim fikrim ondan ibar\u0259tdir ki, biz ancaq texnoloji t\u0259r\u0259fd\u0259n \u00f6n\u0259mli layih\u0259l\u0259r\u0259 kredit g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259rik. Hans\u0131sa yolun \u00e7\u0259kili\u015fin\u0259, yaxud da ki, hans\u0131sa in\u015faat i\u015fin\u0259 biz n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn xaricd\u0259n kredit alaq. Bizim \u00f6z v\u0259saitimiz var. Ancaq texnologiya ixrac\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan kreditl\u0259r bizim \u00fc\u00e7\u00fcn maraq do\u011fura bil\u0259r.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 iqtisadi sah\u0259d\u0259 2019-cu il u\u011furlu olubdur v\u0259 onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, apar\u0131lan islahatlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u015f\u0259ffafl\u0131q sah\u0259sind\u0259 apar\u0131lan islahatlar biz\u0259 \u0259lav\u0259 g\u0259lir g\u0259tirdi. Bel\u0259likl\u0259, vergi v\u0259 g\u00f6mr\u00fck orqanlar\u0131 bu il plandan \u0259lav\u0259 x\u0259zin\u0259y\u0259 1 milyard manat v\u0259sait k\u00f6\u00e7\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Y\u0259ni, s\u0131rf \u015f\u0259ffafl\u0131q, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, d\u00fczg\u00fcn hesabat\u0131n apar\u0131lmas\u0131 v\u0259 bu sah\u0259d\u0259, inzibat\u00e7\u0131l\u0131q sah\u0259sind\u0259 apar\u0131lan islahatlar say\u0259sind\u0259 biz bir milyard \u0259lav\u0259 v\u0259sait \u0259ld\u0259 etdik. Bu v\u0259saiti biz \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, sosial layih\u0259l\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ltdik.<\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nab Prezident, Siz iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fd\u0131n\u0131z. \u0130st\u0259rdik ki, bir q\u0259d\u0259r d\u0259 sosial sah\u0259y\u0259 toxunaq. 2019-cu ild\u0259 sosial sah\u0259d\u0259 \u00e7ox ciddi add\u0131mlar at\u0131ld\u0131 v\u0259 \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 ard\u0131c\u0131l t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irildi. B\u0259s bu istiqam\u0259td\u0259 2019-cu ili nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n bunu da y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirir\u0259m. M\u0259n qeyd etdim, h\u0259tta b\u00f6hranl\u0131 ill\u0259rd\u0259 biz sosial sah\u0259y\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan v\u0259saiti azaltmam\u0131\u015f\u0131q. \u00c7\u00fcnki m\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 demi\u015f\u0259m ki, iqtisadi islahatlar sosial m\u00fcdafi\u0259 il\u0259 b\u0259rab\u0259r apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu, siyas\u0259timizin \u0259sas qollar\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki bir \u00e7ox hallarda, &#8211; biz bunu tarixd\u0259n d\u0259 bilirik, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n d\u0259, &#8211; \u00e7ox ciddi iqtisadi islahatlar sosial probleml\u0259r yarad\u0131r v\u0259 biz buna q\u0259tiyy\u0259n yol ver\u0259 bilm\u0259rik. \u00c7\u00fcnki bizim b\u00fct\u00fcn i\u015fimizin m\u0259qs\u0259dind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n maraqlar\u0131 dayan\u0131r v\u0259 ild\u0259n-il\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 daha yax\u015f\u0131 ya\u015famal\u0131d\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m sosial infrastrukturla ba\u011fl\u0131 olan layih\u0259l\u0259r icra edilm\u0259lidir, eyni zamanda, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n sosial t\u0259minat\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 hesab edir\u0259m ki, bu il biz bu sah\u0259d\u0259 \u00e7ox ciddi add\u0131mlar atd\u0131q. Birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259, problemli kreditl\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259si \u00f6z h\u0259llini tapd\u0131. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 idi v\u0259 biz yax\u015f\u0131 anlay\u0131rd\u0131q ki, devalvasiyaya g\u00f6r\u0259 \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flara k\u00f6m\u0259k etm\u0259liyik. Ancaq m\u0259s\u0259l\u0259 onda idi ki, n\u0259 vaxt. M\u0259n hesab edirdim ki, o vaxt ki, bizim buna imkan\u0131m\u0131z \u00e7ats\u0131n v\u0259 bu imkan t\u0259min olunduqca biz bunu etdik. Onu da bilirsiniz ki, devalvasiyaya u\u011frayan t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan olmay\u0131b. Bir ne\u00e7\u0259 postsovet \u00f6lk\u0259sind\u0259 ox\u015far hallar ba\u015f verib, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ixrac\u0131 daha \u00e7ox enerji resurslar\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259. Ancaq problemli kreditl\u0259rin h\u0259ll edilm\u0259si bizd\u0259ki kimi he\u00e7 yerd\u0259 olmay\u0131bd\u0131r. Biz v\u0259t\u0259nda\u015flar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n m\u0259qbul variant\u0131 se\u00e7dik v\u0259 bunu h\u0259ll etdik.<\/p>\n<p>Ondan sonra maa\u015flar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, pensiyalar\u0131n, sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259rin, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin t\u0259qa\u00fcdl\u0259rinin, y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn sosial sah\u0259d\u0259 olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r kompleks \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapd\u0131. M\u00fcavin\u0259tl\u0259r orta hesabla 50 faiz, yaxud da 2 d\u0259f\u0259, minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 2 d\u0259f\u0259, minimum pensiya 70 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131r\u0131ld\u0131. Minimum pensiyan\u0131n al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan MDB-d\u0259 birinci yerd\u0259dir. Amma o dem\u0259k deyil ki, bu, bizi qane edir, yox. Biz ist\u0259yirik daha da arts\u0131n v\u0259 \u0259min\u0259m ki, artacaq. Sad\u0259c\u0259 olaraq, buna nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259k iqtisadi sah\u0259d\u0259 daha da b\u00f6y\u00fck art\u0131m olsun. \u00c7\u00fcnki biz aya\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yor\u011fan\u0131m\u0131za g\u00f6r\u0259 uzad\u0131r\u0131q. Biz he\u00e7 yerd\u0259n d\u0259st\u0259k alm\u0131r\u0131q, buna ehtiyac da g\u00f6rm\u00fcr\u00fck. Ona g\u00f6r\u0259 \u00f6z b\u00fcdc\u0259mizi el\u0259 planla\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q ki, \u00f6lk\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda duran v\u0259zif\u0259l\u0259r icra edilsin, qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n layih\u0259l\u0259r icra edilsin v\u0259 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f g\u0259lirl\u0259r hesab\u0131na biz sosial layih\u0259l\u0259ri h\u0259ll ed\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 ild\u0259n-il\u0259 bizim valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z art\u0131r. H\u0259tta \u0259n b\u00f6hranl\u0131 2015-ci, 2016-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 bizim g\u0259lirl\u0259rimiz k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc, biz yen\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck q\u0259na\u0259t paketi t\u0259qdim etdik v\u0259 imkan verm\u0259dik ki, valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z azals\u0131n. \u00c7\u00fcnki bu, h\u0259m manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir, eyni zamanda, bizim \u0259sas ehtiyat\u0131m\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k sosial layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si s\u0131rf iqtisadi inki\u015fafla ba\u011fl\u0131d\u0131r v\u0259 iqtisadi inki\u015faf\u0131n, \u0259lav\u0259 g\u0259lirl\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti sosial layih\u0259l\u0259r\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndiril\u0259c\u0259k. \u018fmin\u0259m ki, g\u0259l\u0259n il bu istiqam\u0259td\u0259 d\u0259 \u00f6n\u0259mli il olacaq. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, biz m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri, m\u00fcharib\u0259 veteranlar\u0131, \u0259lill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck sosial evl\u0259r paketi t\u0259qdim etmi\u015fik. T\u0259kc\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bu il 5 mind\u0259n \u00e7ox ev v\u0259 m\u0259nzil in\u015fa edildi. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, orta hesabla indi ail\u0259d\u0259 4-5 n\u0259f\u0259r olur, y\u0259ni, biz bir \u015f\u0259h\u0259r boyda layih\u0259 icra etdik. T\u0259qrib\u0259n 25-30 min n\u0259f\u0259r bundan b\u0259hr\u0259l\u0259nir, 800-\u0259 yax\u0131n \u015f\u0259hid ail\u0259si, m\u00fcharib\u0259 \u0259lili evl\u0259rl\u0259 t\u0259min edilir. He\u00e7 bir \u00f6lk\u0259d\u0259 bu, yoxdur. \u0130ndi m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r var. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259 h\u0259lak olmu\u015f \u015f\u0259hidl\u0259rin ail\u0259l\u0259rin\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n evl\u0259r verilir, m\u0259nzill\u0259r verilir? \u00d6z\u00fc d\u0259 bir yox, iki yox, art\u0131q 7 mind\u0259n \u00e7ox \u015f\u0259hid ail\u0259sin\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nzill\u0259r verildi. Minl\u0259rl\u0259, t\u0259qrib\u0259n 6 mind\u0259n \u00e7ox m\u00fcharib\u0259 \u0259lilin\u0259 ma\u015f\u0131nlar verildi. Y\u0259ni, bu, bizim siyas\u0259timizdir, biz he\u00e7 kimd\u0259n bunu g\u00f6t\u00fcr\u00fcb t\u0259tbiq etmirik. Biz bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri \u00f6z\u00fcm\u00fcz g\u00f6st\u0259ririk. \u00c7\u00fcnki m\u0259n hesab edir\u0259m ki, bu, \u0259dal\u0259tlidir v\u0259 \u0259dal\u0259t h\u0259r yerd\u0259 olmal\u0131d\u0131r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n sosial \u0259dal\u0259t. Ona g\u00f6r\u0259 hesab edir\u0259m ki, sosial sah\u0259d\u0259 bu il yaddaqalan olub v\u0259 g\u0259l\u0259n il imkan daxilind\u0259 bu m\u00fcsb\u0259t meyill\u0259r davam etdiril\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nab Prezident, enerji sah\u0259sind\u0259 bu il \u00e7ox m\u00fch\u00fcm v\u0259 \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olub. Strateji TANAP layih\u0259sinin realla\u015fmas\u0131n\u0131, ba\u015fa \u00e7atmas\u0131n\u0131, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin realla\u015fmas\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini Siz nec\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndir\u0259rdiniz?<\/p>\n<p>-TANAP layih\u0259sinin istismara verilm\u0259si, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, b\u00f6y\u00fck hadis\u0259dir, tarixi hadis\u0259dir. Dem\u0259k olar ki, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin \u0259sas hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259n bu layih\u0259 u\u011furla ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f daha a\u015fa\u011f\u0131 qiym\u0259tl\u0259. Y\u0259ni, bu layih\u0259y\u0259 b\u0259ri ba\u015fdan daha b\u00f6y\u00fck v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulurdu. Ancaq in\u015faat zaman\u0131 b\u00f6y\u00fck q\u0259na\u0259tl\u0259 bu layih\u0259 icra edildi v\u0259 art\u0131q Az\u0259rbaycan qaz\u0131 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u0259rh\u0259din\u0259 g\u0259tirilib \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 T\u00fcrkiy\u0259-Yunan\u0131stan s\u0259rh\u0259dind\u0259 bu ilin noyabr\u0131nda ke\u00e7irilmi\u015f m\u0259rasim x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>TANAP layih\u0259si bizim strateji aktivimizdir. Bu layih\u0259nin icra edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn biz b\u00f6y\u00fck s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015fik. \u00c7\u00fcnki biz ham\u0131m\u0131z yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131r\u0131q ki, Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131 daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 Avropa qit\u0259sin\u0259 n\u0259ql etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 layih\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. Onlardan biri \u201cNabukko\u201d idi, ba\u015fqa layih\u0259l\u0259r d\u0259 var idi. Bu layih\u0259l\u0259r \u0259traf\u0131nda \u00e7oxsayl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131rd\u0131, konfranslar t\u0259\u015fkil edilirdi. Faktiki olaraq, biz bir ne\u00e7\u0259 il vaxt itirdik. \u00c7\u00fcnki bu layih\u0259nin \u0259sas amili yox idi: bunun pulunu kim ver\u0259c\u0259k? \u00d6lk\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 koordinasiyan\u0131 kim aparacaq? \u0130lkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 bu missiyan\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda koordinasiyan\u0131 aparma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Dediyim bu simpoziumlar, konfranslar, t\u0259qdimatlar bu m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Ancaq biz d\u0259 i\u015ftirak edirdik v\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n m\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f\u0259m. H\u0259r d\u0259f\u0259 g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm ki, burada konkret m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n s\u00f6hb\u0259t getmir. Yax\u015f\u0131 \u015f\u00fcarlar s\u0259sl\u0259ndirilir, yax\u015f\u0131 t\u0259qdimatlar edilir. Ancaq bunu nec\u0259 ed\u0259k, kim ed\u0259c\u0259k, kim \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259c\u0259k, bu m\u0259s\u0259l\u0259 a\u00e7\u0131q olaraq qal\u0131rd\u0131. Biz bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 toxunanda biz\u0259 \u00e7ox m\u00fcc\u0259rr\u0259d cavablar verilirdi, ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259 bilmirdik ki, bu, n\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259dir. Ona g\u00f6r\u0259, biz g\u00f6r\u0259nd\u0259 ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 art\u0131q \u00f6z h\u0259llini tapm\u0131r, \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259sin\u0259 sanksiya verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 m\u00fctl\u0259q bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapmal\u0131 idi. \u00c7\u00fcnki \u0259ks-t\u0259qdird\u0259 kim bu q\u0259d\u0259r v\u0259saiti qazma i\u015fl\u0259rin\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259k ki, \u0259g\u0259r bunun bazar\u0131 yoxdur. Qaz bazar\u0131nda s\u0259n \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n g\u0259r\u0259k kontrakt ba\u011flayasan, ondan sonra qazma i\u015fl\u0259ri aparasan. Bu, neft deyil ki, ist\u0259nil\u0259n yer\u0259 satmaq olar. Bu, bazara ba\u011fl\u0131 olan m\u0259hsuldur. Ona g\u00f6r\u0259 biz g\u00f6r\u0259nd\u0259 ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 yerind\u0259 say\u0131r, o vaxt t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs ir\u0259li s\u00fcrd\u00fck v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 t\u0259r\u0259fin\u0259 bunu t\u0259qdim etdik. T\u0259klif etdik ki, bu layih\u0259nin ad\u0131 TANAP olsun \u2013 Trans-Anadolu k\u0259m\u0259ri. T\u00fcrkiy\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcsb\u0259t reaksiya verildi. Bel\u0259likl\u0259, 2012-ci ild\u0259 m\u0259n v\u0259 h\u00f6rm\u0259tli Prezident R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan \u0130stanbulda bu tarixi anla\u015fman\u0131 imzalad\u0131q. Ondan t\u0259qrib\u0259n bir il sonra \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d konsorsiumu \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d layih\u0259sinin i\u015fl\u0259nilm\u0259sin\u0259 sanksiya verdi. Y\u0259ni, bu, bir-biri il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131 olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r idi. \u018fg\u0259r TANAP imzalanmasayd\u0131, \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d d\u0259 havada qalacaqd\u0131 v\u0259 bu g\u00fcn biz bu layih\u0259ni icra ed\u0259 bilm\u0259zdik. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 TANAP-\u0131n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti var. \u00c7\u00fcnki bu, imkan verdi ki, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d qaz-kondensat yata\u011f\u0131 tammiqyasl\u0131 i\u015fl\u0259nilsin v\u0259 bel\u0259likl\u0259, orada bir trilyon kubmetrd\u0259n \u00e7ox olan t\u0259bii qaz hasil edilsin, n\u0259ql edilsin. \u0130kinci m\u0259s\u0259l\u0259, bu, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn biz\u0259 laz\u0131md\u0131r? \u018fg\u0259r TANAP imzalanmasayd\u0131, bu g\u00fcn art\u0131q hasilata haz\u0131rla\u015fan \u201cAb\u015feron\u201d yata\u011f\u0131 da qalacaqd\u0131. He\u00e7 kim oraya v\u0259sait qoymayacaqd\u0131. \u201cAb\u015feron\u201d yata\u011f\u0131ndan da biz \u0259n az\u0131 300 milyard kubmetr qaz hasilat\u0131 g\u00f6zl\u0259yirik. Xarici investor da oraya \u0259sas v\u0259saiti qoyur. \u018fg\u0259r qaz k\u0259m\u0259ri olmasayd\u0131, kim buna v\u0259sait qoyard\u0131? Bizim dig\u0259r yataqlardan t\u0259bii qaz \u00e7\u0131x\u0131r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n s\u0259mt qaz\u0131. \u0130ndi s\u0259mt qaz\u0131n\u0131 da biz q\u0259bul edirik. Eyni zamanda, \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yata\u011f\u0131nda \u201cd\u0259rin qaz\u201d adland\u0131r\u0131lan b\u00f6y\u00fck qaz ehtiyat\u0131 var. Biz onun da istismar\u0131na yax\u0131nla\u015f\u0131r\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 TANAP burada x\u00fcsusi rol oynay\u0131b. Bu, sad\u0259c\u0259 olaraq, bir k\u0259m\u0259r deyil ki, T\u00fcrkiy\u0259 \u0259razisind\u0259n ke\u00e7ir. Bu, h\u0259m T\u00fcrkiy\u0259ni t\u0259min ed\u0259c\u0259k v\u0259 art\u0131q edir, G\u00fcrc\u00fcstan\u0131, Avropan\u0131 da. Eyni zamanda, imkan ver\u0259c\u0259k ki, biz b\u00fct\u00fcn qaz ehtiyatlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u0259 salaq, xarici investorlar\u0131 c\u0259lb ed\u0259k, yen\u0259 d\u0259 milyardlarla dollar v\u0259sait qoyulacaq. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 qaz\u0131n ixrac\u0131ndan v\u0259sait qazanacaq. \u00c7\u00fcnki bizim neft yataqlar\u0131m\u0131z art\u0131q b\u0259llidir. D\u00fczd\u00fcr, indi xarici \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 yeni layih\u0259l\u0259r i\u015fl\u0259nilir. \u018fmin\u0259m ki, onlar da imzalanacaq. Art\u0131q imzalanm\u0131\u015f layih\u0259l\u0259rd\u0259n d\u0259 yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r g\u00f6zl\u0259yirik. Ancaq uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 bizim \u0259sas g\u0259lir m\u0259nb\u0259yimiz t\u0259bii qaz olacaqd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 TANAP-\u0131n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti var.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, TANAP Avropa qaz k\u0259m\u0259rinin &#8211; \u201cTrans-Adriatik\u201d, y\u0259ni, TAP adland\u0131r\u0131lan k\u0259m\u0259rin in\u015fas\u0131na da imkan yaratd\u0131. Bu layih\u0259nin icra s\u0259viyy\u0259si art\u0131q 90 faizi \u00f6t\u00fcbd\u00fcr.<\/p>\n<p>Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, b\u00fct\u00fcn bu layih\u0259l\u0259rin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 Az\u0259rbaycan olubdur. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 v\u0259 \u0259sas t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131 Az\u0259rbaycan olubdur. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi d\u00f6rd layih\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir: \u201c\u015eahd\u0259niz-2\u201d, C\u0259nubi Qafqaz K\u0259m\u0259ri, TANAP v\u0259 TAP. Onlar\u0131n h\u0259r birind\u0259 Az\u0259rbaycan i\u015ftirak edir. TANAP-da 58 faiz payla biz layih\u0259nin \u0259sas s\u0259hmdar\u0131y\u0131q. TAP-da bizim 20 faiz pay\u0131m\u0131z var v\u0259 dig\u0259r layih\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259. Ona g\u00f6r\u0259 bunun \u00e7ox b\u00f6y\u00fck tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259ti vard\u0131r. \u018fmin\u0259m ki, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi, hans\u0131 ki, biz ke\u00e7\u0259n il r\u0259smi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 etdik, g\u0259l\u0259n il tam i\u015f\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nab Prezident, enerji layih\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rinizi e\u015fitdik. M\u0259nim n\u00f6vb\u0259ti sual\u0131m is\u0259 n\u0259qliyyat sektoru il\u0259 ba\u011fl\u0131 olacaq. M\u0259lum m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, Az\u0259rbaycan bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r, u\u011furlar \u0259ld\u0259 edib. 2019-cu ild\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qla ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259ri nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n m\u00fcsb\u0259t qiym\u0259tl\u0259ndirir\u0259m. Hesab edir\u0259m ki, 2019-cu ild\u0259 biz art\u0131q m\u00f6vcud olan n\u0259qliyyat infrastrukturundan \u00e7ox s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 etdik. \u018fvv\u0259lki d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f n\u0259qliyyat infrastrukturu imkan verdi ki, biz \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n miqyas\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndir\u0259k.<\/p>\n<p>N\u0259qliyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, m\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcrd\u00fcm. Birinci, daxili n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259ri, ikinci is\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259l\u0259b ed\u0259n layih\u0259l\u0259r. D\u00fczd\u00fcr, bu layih\u0259l\u0259r bir-biri il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ancaq biz b\u00fct\u00fcn add\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 atmal\u0131 idik. Bel\u0259 olan halda u\u011fur da qazan\u0131lacaqd\u0131, bel\u0259 d\u0259 oldu. Ona g\u00f6r\u0259 daxili n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131 biz\u0259 imkan verdi ki, biz \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 \u00e7ox m\u00fcasir n\u0259qliyyat infrastrukturu yaradaq v\u0259 buna nail olduq. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, baxmayaraq ki, \u00f6lk\u0259 \u0259razisi o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck deyil, bizim yeddi beyn\u0259lxalq hava liman\u0131m\u0131z var v\u0259 bunlar\u0131n h\u0259r biri i\u015fl\u0259k v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. Onlardan alt\u0131s\u0131 beyn\u0259lxalq u\u00e7u\u015flar da t\u0259\u015fkil edir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, bizim d\u0259niz n\u0259qliyyat\u0131m\u0131z s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf etdi. Biz X\u0259z\u0259rd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck donanmaya malikik. Biz haz\u0131rda 2003-c\u00fc ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f g\u0259miqay\u0131rma zavodunda b\u00fct\u00fcn n\u00f6v g\u0259mil\u0259ri istehsal ed\u0259 bilirik. Bu yax\u0131nlarda tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycanda b\u0259r\u0259 g\u0259misi istifad\u0259y\u0259 verildi. Onun ad\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan\u201dd\u0131r. \u201cLa\u00e7\u0131n\u201d adl\u0131 neft tankerinin d\u0259 in\u015fas\u0131 tamamland\u0131 v\u0259 istifad\u0259y\u0259 verildi. N\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131n\u0131n g\u0259miqay\u0131rma zavodunda ba\u015fqa g\u0259mil\u0259r d\u0259 in\u015fa edil\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Hava n\u0259qliyyat\u0131na g\u0259ldikd\u0259, Davos \u00dcmumd\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunun son hesabat\u0131nda g\u00f6st\u0259rilir ki, hava n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259liliyin\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada 12-ci yerd\u0259dir. Y\u00fck da\u015f\u0131maq \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar var. Az\u0259rbaycan indi tranzit hab kimi \u00f6z hava m\u0259kan\u0131ndan istifad\u0259 edir.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 d\u0259mir yolu infrastrukturu yenil\u0259nib. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolunun iki il \u0259vv\u0259l istismara verilm\u0259si b\u00f6y\u00fck d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. D\u0259mir yollar\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259liliyin\u0259 g\u00f6r\u0259, &#8211; yen\u0259 d\u0259 Davos Forumuna qay\u0131d\u0131ram, &#8211; Az\u0259rbaycan 11-ci yerd\u0259dir. Y\u0259ni, bu, \u00e7ox y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricidir. Eyni zamanda, son 16 ild\u0259 16 min kilometr avtomobil yolu in\u015fa edilib &#8211; h\u0259m magistral, h\u0259m \u015f\u0259h\u0259rl\u0259raras\u0131, k\u0259nd yollar\u0131. Bu g\u00f6st\u0259riciy\u0259 g\u00f6r\u0259, yollar\u0131n keyfiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259, biz d\u00fcnyada 27-ci yerd\u0259yik. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, n\u0259qliyyat infrastrukturunun s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada 34-c\u00fc yerd\u0259dir v\u0259 bu, \u00e7ox y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricidir. Ona g\u00f6r\u0259, n\u0259qliyyat\u0131n b\u00fct\u00fcn seqmentl\u0259ri Az\u0259rbaycanda tam m\u00fcasir standartlara cavab verir. Eyni zamanda, ke\u00e7\u0259n il istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f \u018fl\u0259t D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131 da \u00e7ox b\u00f6y\u00fck infrastruktur obyektidir. Bu liman\u0131n y\u00fcka\u015f\u0131rma qabiliyy\u0259ti haz\u0131rda 15 milyon tondur v\u0259 bunun h\u0259cmi 25 milyon tona q\u0259d\u0259r rahatl\u0131qla art\u0131r\u0131la bil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, bu strateji infrastruktur layih\u0259si biz\u0259 imkan verir ki, Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n y\u00fck da\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n h\u0259cmi arts\u0131n.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu layih\u0259l\u0259rin aras\u0131nda Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolunu m\u0259n x\u00fcsusil\u0259 vur\u011fulamaq ist\u0259yir\u0259m. \u00c7\u00fcnki bu, bir ne\u00e7\u0259 s\u0259b\u0259b\u0259 g\u00f6r\u0259 do\u011frudan da strateji obyektdir, strateji infrastrukturdur. Birincisi, bizim T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 d\u0259mir yolu ba\u011flant\u0131m\u0131z olmay\u0131b. Bel\u0259likl\u0259, bizim ixrac\u0131m\u0131z, yaxud da ki, Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n t\u0259\u015fkil edil\u0259n ixrac\u0131n son n\u00f6qt\u0259si Qara d\u0259niz limanlar\u0131 idi. Orada da g\u0259r\u0259k y\u00fckl\u0259r yen\u0259 d\u0259 a\u015f\u0131r\u0131lard\u0131, da\u015f\u0131nard\u0131 &#8211; yen\u0259 d\u0259 vaxt itkisi, yen\u0259 d\u0259 v\u0259sait itkisi. Limanlar\u0131n da imkanlar\u0131 m\u0259hduddur v\u0259 bir \u00e7ox hallarda hava \u015f\u0259raitind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Novorossiysk liman\u0131. Orada b\u0259lk\u0259 d\u0259 il \u0259rzind\u0259 g\u00fcnl\u0259rin t\u0259qrib\u0259n 20 faizind\u0259 hava \u015f\u0259raiti imkan vermir ki, y\u00fckl\u0259r da\u015f\u0131ns\u0131n. Ona g\u00f6r\u0259 bu, birinci m\u0259s\u0259l\u0259 idi. \u0130kinci m\u0259s\u0259l\u0259 ondan ibar\u0259t idi ki, biz \u00e7ox yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fck, \u0259g\u0259r Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu tikil\u0259rs\u0259, onda biz n\u0259inki \u015e\u0259rq istiqam\u0259tind\u0259n, h\u0259tta C\u0259nub v\u0259 \u015eimal istiqam\u0259tind\u0259n d\u0259 bu yola y\u00fckl\u0259ri c\u0259lb ed\u0259 bil\u0259rik v\u0259 buna nail olduq. Ona g\u00f6r\u0259 bu, strateji obyekt idi bizim \u00fc\u00e7\u00fcn. M\u0259n Prezident kimi f\u0259aliyy\u0259tim\u0259 ba\u015flayanda d\u0259rhal bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa ba\u015flad\u0131m v\u0259 ara\u015fd\u0131rma apard\u0131m ki, biz bunu nec\u0259 icra ed\u0259k. O vaxt bizim pulumuz yox idi. Beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131 bu layih\u0259y\u0259 maraq g\u00f6st\u0259rmirdil\u0259r. Biz b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdik. O m\u00fcraci\u0259t\u0259 d\u0259 cavab verilm\u0259di. Ona g\u00f6r\u0259 biz g\u00f6rd\u00fck ki, bunu \u00f6z\u00fcm\u00fcz etm\u0259liyik v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 birlikd\u0259. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, T\u00fcrkiy\u0259 t\u0259r\u0259fi il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar apard\u0131q v\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259ldik. Ondan sonra G\u00fcrc\u00fcstanla dan\u0131\u015f\u0131qlar ba\u015flan\u0131ld\u0131. Bunun b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si G\u00fcrc\u00fcstan \u00fcz\u0259rind\u0259n ke\u00e7\u0259n d\u0259mir yoludur. G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n da imkan\u0131 yox idi. Ona g\u00f6r\u0259 biz bu m\u0259s\u0259l\u0259ni \u00f6z \u00fcz\u0259rimiz\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fck v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanla kredit anla\u015fmas\u0131 imzaland\u0131. Bu kredit anla\u015fmas\u0131na g\u00f6r\u0259, t\u0259qrib\u0259n 800 milyon dollara yax\u0131n v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulurdu, o \u015f\u0259rtl\u0259 ki, in\u015faat\u0131 Az\u0259rbaycan \u015firk\u0259tl\u0259ri apars\u0131nlar. Y\u0259ni, bu v\u0259saitd\u0259n biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz istifad\u0259 ed\u0259c\u0259yik, eyni zamanda, kredit d\u0259 ondan sonra qaytar\u0131lacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri t\u0259\u015fkil ed\u0259nd\u0259n sonra g\u00f6rd\u00fck ki, biz indi b\u0259zi beyn\u0259lxalq t\u0259zyiql\u0259 \u00fczl\u0259\u015firik. Bu, bir q\u0259d\u0259r g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z idi. \u00c7\u00fcnki biz yax\u015f\u0131 bilirdik v\u0259 x\u0259rit\u0259y\u0259 baxanda h\u0259r k\u0259s g\u00f6r\u00fcr ki, bu yol \u00e7ox laz\u0131md\u0131r. Ancaq b\u0259zi Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri buna etiraz etdil\u0259r. Baxmayaraq ki, biz indi onlardan kredit d\u0259 almaq fikrind\u0259 deyildik. Ancaq G\u00fcrc\u00fcstana t\u0259zyiql\u0259r ba\u015flan\u0131ld\u0131 ki, G\u00fcrc\u00fcstan raz\u0131l\u0131q verm\u0259sin bu layih\u0259y\u0259. \u00c7\u00fcnki bu layih\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259rs\u0259, Erm\u0259nistan n\u0259qliyyat dalan\u0131nda qalacaqd\u0131r. D\u00fcnyadak\u0131 erm\u0259nip\u0259r\u0259st q\u00fcvv\u0259l\u0259r, erm\u0259ni lobbisi, diaspor v\u0259 erm\u0259nip\u0259r\u0259st siyas\u0259t\u00e7il\u0259r bu layih\u0259nin \u0259leyhin\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131lar. \u018fg\u0259r G\u00fcrc\u00fcstan buna raz\u0131l\u0131q verm\u0259s\u0259ydi, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu layih\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259 bilm\u0259zdi. Biz G\u00fcrc\u00fcstan r\u0259hb\u0259rliyini inand\u0131ra bildik ki, bu layih\u0259 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 xeyirlidir. H\u0259m minl\u0259rl\u0259 i\u015f yerl\u0259ri yarad\u0131lacaq, G\u00fcrc\u00fcstana yax\u015f\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 t\u0259qrib\u0259n 800 milyon dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 kredit veril\u0259c\u0259k v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan \u00fcz\u0259rind\u0259n y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n h\u0259cmi k\u0259skin artacaq. Raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra, eyni zamanda, m\u0259n b\u0259zi Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri il\u0259 a\u00e7\u0131q s\u00f6hb\u0259t etdim v\u0259 dedim ki, siz biz\u0259 mane olmay\u0131n. K\u00f6m\u0259k etmirsiniz, etm\u0259yin. Ancaq siz biz\u0259 mane olmay\u0131n. \u00c7\u00fcnki biz d\u0259 b\u0259zi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 siz\u0259 mane ola bil\u0259rik. Hesab edir\u0259m, bu s\u00f6zl\u0259rd\u0259n sonra art\u0131q orada da y\u0259qin edildi ki, daha yax\u015f\u0131 olar ki, bu i\u015f\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259sinl\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, Tbilisid\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Qars layih\u0259sinin s\u0259n\u0259dl\u0259ri imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130n\u015faat 2 il bundan \u0259vv\u0259l ba\u015fa \u00e7atd\u0131 v\u0259 bu g\u00fcn biz n\u0259inki g\u00f6zl\u0259diyimiz yerl\u0259rd\u0259n, h\u0259tta yeni \u00fcnvanlardan da bu yol \u00fcz\u0259rind\u0259 y\u00fckl\u0259ri q\u0259bul edirik v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcr\u00fck.<\/p>\n<p>Bu, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u00c7in-Qazax\u0131stan-X\u0259z\u0259r-Az\u0259rbaycan-G\u00fcrc\u00fcstan-T\u00fcrkiy\u0259 yoludur v\u0259 eyni zamanda, art\u0131q T\u00fcrkm\u0259nistandan da y\u00fckl\u0259r g\u0259lir. T\u00fcrkm\u0259nistana m\u0259nim s\u0259f\u0259rim zaman\u0131 ancaq n\u0259qliyyat sektoruna aid s\u0259kkiz s\u0259n\u0259d imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Art\u0131q \u018ffqan\u0131stan-T\u00fcrkm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan-Avropa d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259ri birl\u0259\u015fib. \u018ffqan\u0131standa Lapis-Lazuli layih\u0259si il\u0259 biz Bak\u0131-Tbilisi-Qars\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259 bildik. Bel\u0259likl\u0259, yeni y\u00fckl\u0259r \u0259ld\u0259 edildi. Art\u0131q Rusiyadan da Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 y\u00fckl\u0259rin da\u015f\u0131nmas\u0131 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. \u018fmin\u0259m ki, bu yolla y\u00fckl\u0259rin h\u0259cmi daha da artacaq. Eyni zamanda, biz \u0130randan da Avropa istiqam\u0259tin\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n y\u00fckl\u0259ri g\u00f6zl\u0259yirik. Bildiyiniz kimi, \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizind\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan \u00e7ox f\u0259al i\u015ftirak edir. Biz \u00f6z \u0259razimizd\u0259 bu d\u0259hlizl\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259ri ba\u015fa vurmu\u015fuq. Ona g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn bu add\u0131mlar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan &#8211; a\u00e7\u0131q d\u0259nizl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan bir \u00f6lk\u0259 beyn\u0259lxalq, y\u0259ni Avrasiya n\u0259qliyyat m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin birin\u0259 \u00e7evrilibdir. \u018fmin\u0259m ki, n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 art\u0131q icra edilmi\u015f layih\u0259l\u0259rin v\u0259 yeni layih\u0259l\u0259rin icras\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n h\u0259cmi artacaq.<\/p>\n<p>Bir m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259 vur\u011fulamaq ist\u0259yir\u0259m. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, biz\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli g\u0259lirl\u0259r g\u0259tir\u0259c\u0259k, \u00f6z\u00fc d\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259. Ancaq, eyni zamanda, bu, beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir, \u00f6lk\u0259l\u0259r bir-biri il\u0259 daha s\u0131x ba\u011flan\u0131r, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 as\u0131l\u0131l\u0131q yaran\u0131r. Tranzit \u00f6lk\u0259 olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259n m\u00fctl\u0259q qon\u015fularla yax\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurmal\u0131san. \u00c7\u00fcnki s\u0259n qon\u015fulars\u0131z tranzit \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evril\u0259 bilm\u0259zs\u0259n. Bizim xarici siyas\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 dediyim s\u00f6zl\u0259r bunu bir daha t\u0259sdiql\u0259yir. \u018fg\u0259r qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurulmasayd\u0131, bu g\u00fcn n\u0259 enerji, n\u0259 n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259ri icra ed\u0259 bilm\u0259zdi.<\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nab Prezident, icaz\u0259nizl\u0259 bir q\u0259d\u0259r d\u0259 dini-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin t\u0259bli\u011fi istiqam\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlara toxunaq. \u00c7\u00fcnki \u00f6lk\u0259miz siyasi, iqtisadi, h\u0259tta h\u0259rbi olmaqla yana\u015f\u0131, eyni zamanda, dinl\u0259raras\u0131 dialoqun t\u0259\u015fviqi bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox m\u00fch\u00fcm platforma yarad\u0131b. El\u0259 bu il qeyd etdiyiniz kimi, Bak\u0131da D\u00fcnya Dini Liderl\u0259rinin Zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131 ke\u00e7irildi v\u0259 Siz h\u0259min toplant\u0131da \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdiniz, m\u00fch\u00fcm m\u0259qamlara toxundunuz. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycandan, konkret Bak\u0131dan \u00fcnvanlanan h\u0259min \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar region v\u0259 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 verir? Bunun \u0259n m\u00fch\u00fcm faydas\u0131 n\u0259dir? \u0130st\u0259rdik bu bar\u0259d\u0259 Sizin fikirl\u0259rinizi e\u015fid\u0259k.<\/p>\n<p>&#8211; Tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z, Az\u0259rbaycan bu istiqam\u0259td\u0259 ard\u0131c\u0131l siyas\u0259t apar\u0131r v\u0259 bu siyas\u0259tin \u00e7ox sad\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri vard\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, bu siyas\u0259t v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 apar\u0131lan i\u015fl\u0259r, apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z siyas\u0259t daxili v\u0259ziyy\u0259tin sabitl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259, sabit saxlanmas\u0131na xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Az\u0259rbaycan \u00e7oxmill\u0259tli, \u00e7oxkonfessiyal\u0131 bir \u00f6lk\u0259dir. Az\u0259rbaycanda b\u00fct\u00fcn xalqlar\u0131n, dinl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri bir ail\u0259 kimi ya\u015fay\u0131r. Bu unikal t\u0259cr\u00fcb\u0259 art\u0131q bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6yr\u0259nilir. Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n bel\u0259dir. Bu, h\u0259m d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tidir, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259n g\u0259l\u0259n sifari\u015fdir. Biz \u0259srl\u0259rboyu bu ab-havada ya\u015fam\u0131\u015f\u0131q v\u0259 Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn dinl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri he\u00e7 vaxt he\u00e7 bir ayr\u0131-se\u00e7kilik hiss etm\u0259mi\u015fl\u0259r, he\u00e7 vaxt tarixd\u0259 dini-milli z\u0259mind\u0259 Az\u0259rbaycanda qar\u015f\u0131durma, yaxud da hans\u0131sa bir anla\u015f\u0131lmazl\u0131q olmam\u0131\u015fd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 biz bu siyas\u0259ti aparark\u0259n hesab etdik ki, \u0259g\u0259r geni\u015f beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q bu istiqam\u0259td\u0259 qurularsa, bu, h\u0259m bizim \u00fc\u00e7\u00fcn daha yax\u015f\u0131 olacaq, h\u0259m d\u0259 biz regionda m\u00f6vcud olan v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259yik. \u00c7\u00fcnki biz adada ya\u015fam\u0131r\u0131q v\u0259 bizim t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimiz, sabitliyimiz \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, daxili amill\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259nir. Ancaq h\u00fcdudlar\u0131m\u0131zdan k\u0259narda yerl\u0259\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki v\u0259ziyy\u0259t d\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Bu bir.<\/p>\n<p>\u0130kincisi biz hesab etdik ki, Az\u0259rbaycan bu missiyan\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259r &#8211; t\u0259kc\u0259 tarixi ke\u00e7mi\u015fin\u0259 g\u00f6r\u0259 yox, eyni zamanda, bug\u00fcnk\u00fc siyas\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259. \u00c7\u00fcnki bizim siyas\u0259timiz \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa hesablan\u0131bd\u0131r. M\u0259n tam \u0259min\u0259m ki, yaln\u0131z \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q hesab\u0131na biz xarici m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 nail ola bil\u0259rik. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r var, g\u00f6r\u0259nd\u0259 ki, qon\u015funun v\u0259ziyy\u0259ti a\u011f\u0131rd\u0131r, onu daha da a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131rmaq ist\u0259yir, n\u0259s\u0259 qoparmaq ist\u0259yir. Bu, \u00e7ox yanl\u0131\u015f siyas\u0259tdir. B\u0259lk\u0259 d\u0259 q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli xeyir g\u0259tir\u0259 bil\u0259r, ancaq o \u00f6lk\u0259l\u0259rin v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n yadda\u015f\u0131nda bu, h\u0259mi\u015f\u0259 qalacaqd\u0131r ki, f\u00fcrs\u0259t d\u00fc\u015fd\u00fc, m\u0259nd\u0259n bu \u015feyi ald\u0131, halbuki, almamal\u0131 idi. Bizim siyas\u0259timiz ondan ibar\u0259tdir ki, \u0259g\u0259r qon\u015fu \u00f6lk\u0259, yaxud da hans\u0131sa ba\u015fqa \u00f6lk\u0259 dar g\u00fcnd\u0259dirs\u0259 v\u0259 s\u0259nin k\u00f6m\u0259k etm\u0259k imkan\u0131n varsa, s\u0259n k\u00f6m\u0259k etm\u0259lis\u0259n. Bu, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 s\u0259n\u0259 qay\u0131dacaq, daha b\u00f6y\u00fck dividendl\u0259r \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259ks\u0259n. Ona g\u00f6r\u0259 bu amili n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, biz bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdik. Eyni zamanda, g\u00f6rd\u00fck ki, &#8211; bunu art\u0131q 10 il bundan \u0259vv\u0259l g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fck, &#8211; art\u0131q d\u00fcnyada tendensiyalar m\u0259nfi istiqam\u0259t\u0259 gedir. Haz\u0131rda bunu g\u00f6rm\u0259y\u0259n yoxdur. H\u0259r k\u0259s g\u00f6r\u00fcr ki, d\u00fcnyada, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Avropada ayr\u0131\u00ac-se\u00e7kilik meyill\u0259ri g\u00fccl\u0259nir. Ancaq biz bunun t\u0259zah\u00fcrl\u0259rini t\u0259xmin\u0259n 10 il bundan \u0259vv\u0259l g\u00f6rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131q v\u0259 \u201cBak\u0131 Prosesi\u201d adland\u0131r\u0131lan layih\u0259ni, siyasi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc ir\u0259li s\u00fcrd\u00fck. Bu haqda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r dan\u0131\u015f\u0131l\u0131b. \u00c7ox da geni\u015f \u015f\u0259rh\u0259 ehtiyac yoxdur. \u201cBak\u0131 Prosesi\u201d bu g\u00fcn BMT t\u0259r\u0259find\u0259n \u00e7ox \u00f6n\u0259mli, b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0259n vacib platforma kimi tan\u0131n\u0131r. Bu proses \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q daha yeni pill\u0259y\u0259 qalxd\u0131. Dey\u0259 bilm\u0259r\u0259m ki, bu proses bu sah\u0259d\u0259 hans\u0131sa bir d\u00f6n\u00fc\u015f yaratd\u0131. Ancaq, eyni zamanda, bax, Bak\u0131da ke\u00e7irilmi\u015f D\u00fcnya Dini Liderl\u0259rinin \u0130kinci Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, bunun b\u00f6y\u00fck faydas\u0131 var. Eyni zamanda, Bak\u0131da \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq M\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 Dialoq Forumu, Bak\u0131 Humanitar Forumu, BMT-nin Sivilizasiyalar Alyans\u0131 Qlobal Forumu v\u0259 \u201cBak\u0131 Prosesi\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 apar\u0131lan i\u015fl\u0259r dini v\u0259 milli z\u0259mind\u0259 olan ixtilaflar\u0131n azald\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n rolu art\u0131q birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 tan\u0131n\u0131r v\u0259 t\u0259qdir edilir.<\/p>\n<p>Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, d\u00fcnya miqyas\u0131nda Az\u0259rbaycan q\u0259d\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 diqq\u0259t yetir\u0259n v\u0259 n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 ed\u0259n ikinci \u00f6lk\u0259 tapmaq \u00e7\u0259tindir. Bunu t\u0259kc\u0259 m\u0259n demir\u0259m, bunu Az\u0259rbaycanda milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r, dinl\u0259raras\u0131 dialoq sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f u\u011furlar\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 apar\u0131c\u0131 siyasi v\u0259 dini liderl\u0259r qeyd edir. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycanda m\u00fcs\u0259lman dinin\u0259 olan h\u00f6rm\u0259t\u0259 v\u0259 m\u00fcs\u0259lman dininin d\u00fcnyada s\u00fclh, m\u0259rh\u0259m\u0259t dini kimi t\u0259qdim edilm\u0259sind\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz i\u015fl\u0259r\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck qiym\u0259t vermi\u015fdir. Apar\u0131c\u0131 m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri bunu a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fl\u0259r. Biz birinci \u00f6lk\u0259 v\u0259 yegan\u0259 m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259si olmu\u015fuq ki, m\u00fcs\u0259lman tarixin\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 aid s\u0259rgini Vatikanda ke\u00e7irdik. Biz m\u00fcs\u0259lman d\u0259y\u0259rl\u0259rinin Avropada t\u0259bli\u011f edilm\u0259sind\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r\u0131q. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri bu sah\u0259d\u0259ki f\u0259aliyy\u0259timiz\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t verirl\u0259r.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, bu Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f Moskva v\u0259 b\u00fct\u00fcn Rusiyan\u0131n patriarx\u0131 Kirill \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda v\u0259 r\u0259smi b\u0259yanatlarda Az\u0259rbaycanda bu sah\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t vermi\u015fdir. Bak\u0131da bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l r\u0259smi s\u0259f\u0259rd\u0259 olmu\u015f Roma Papas\u0131 Fransisk d\u0259 bu sah\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycanda g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t vermi\u015fdir. Bunu dey\u0259n dini liderl\u0259rdir. Bunu dey\u0259n adamlar\u0131n arxas\u0131nda milyardlarla insan var. B\u00fct\u00fcn bu liderl\u0259r bizim bu sah\u0259d\u0259ki f\u0259aliyy\u0259timizi qiym\u0259tl\u0259ndirirl\u0259r. \u0130kinci bel\u0259 bir \u00f6lk\u0259 tapmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil ki, b\u00fct\u00fcn bu \u0259n\u0259n\u0259vi dinl\u0259rin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri Az\u0259rbaycanda g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 eyni fikirl\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t versinl\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259timizdir.<\/p>\n<p>Hesab edir\u0259m ki, bizim yaratd\u0131\u011f\u0131m\u0131z platforma bu g\u00fcn y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir v\u0259 buna ehtiyac var. B\u00fct\u00fcn bu forumlardan sonra m\u0259nim ikit\u0259r\u0259fli g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r \u0259snas\u0131nda y\u0259qin etdiyim odur ki, b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131lar \u00e7ox b\u00f6y\u00fck minn\u0259tdarl\u0131qla biz\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k deyirl\u0259r ki, n\u0259 yax\u015f\u0131 ki, siz bu i\u015fi \u00f6z \u00fcz\u0259riniz\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fcs\u00fcn\u00fcz. Ona g\u00f6r\u0259, yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, bu, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, bizim \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 laz\u0131md\u0131r, regionumuza laz\u0131md\u0131r, d\u00fcnyaya laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nab Prezident, islahatlar m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 toxunmaq ist\u0259rdim. Az\u0259rbaycanda b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n islahatlar aras\u0131nda kadr v\u0259 struktur islahatlar\u0131 x\u00fcsusi m\u00fch\u00fcm bir yer tutur. Son zamanlar bu sah\u0259 Sizin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zinizd\u0259 olan \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. \u00d6lk\u0259mizin \u00fcmumi inki\u015faf\u0131nda kadr v\u0259 struktur islahatlar\u0131n\u0131n rolu bar\u0259d\u0259 Siz n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz?<\/p>\n<p>&#8211; \u018flb\u0259tt\u0259, bu il bu sah\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259rl\u0259 yaddaqalan olub. Kadr v\u0259 struktur islahatlar\u0131, \u0259slind\u0259, bir-birini tamamlayan islahatlard\u0131r. Bu, \u00fcmumi islahatlar siyas\u0259tinin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. \u0130slahatlar m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259, m\u00fcxt\u0259lif templ\u0259 v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib. Ke\u00e7\u0259nilki prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259n sonra m\u0259nim andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimimd\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131mda islahatlar\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259si elan edildi v\u0259 biz bu islahatlar\u0131 ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 realla\u015fd\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131q, o c\u00fcml\u0259d\u0259n kadr islahatlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00f6z h\u0259llini tapd\u0131. Yeni h\u00f6kum\u0259td\u0259 m\u00fcasir d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 malik olan g\u0259nc, eyni zamanda, t\u0259cr\u00fcb\u0259li kadrlar t\u0259msil olundular v\u0259 biz onlar\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdikl\u0259ri sah\u0259l\u0259rd\u0259 islahatlar\u0131n art\u0131q yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rini g\u00f6rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131q. Builki sosial-iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin art\u0131m\u0131 onu g\u00f6st\u0259rir ki, Prezident t\u0259r\u0259find\u0259n veril\u0259n tap\u015f\u0131r\u0131qlar yerin\u0259 yetirilir.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 bu il d\u0259 bu islahatlar davam etdirildi. Struktur islahatlar\u0131na g\u0259ldikd\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Prezident Administrasiyas\u0131nda \u00e7ox ciddi struktur v\u0259 kadr islahatlar\u0131 apar\u0131ld\u0131, Nazirl\u0259r Kabineti yenid\u0259n formala\u015fd\u0131. H\u0259m v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 yeni simalar g\u0259tirildi, eyni zamanda, struktur d\u0259yi\u015fikliyi edildi. Yerli icra orqanlar\u0131nda kadr d\u0259yi\u015fikliyi apar\u0131l\u0131r v\u0259 apar\u0131lacaq. Bu proses davam etdiril\u0259c\u0259k. Bu, lab\u00fcdd\u00fcr, \u00e7\u00fcnki dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m struktur \u00e7evik olmal\u0131d\u0131r v\u0259 a\u011f\u0131r olmamal\u0131d\u0131r, eyni zamanda, kadrlar m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara cavab verm\u0259lidirl\u0259r. XXI \u0259srd\u0259 k\u00f6hn\u0259 baqajla nailiyy\u0259t \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u0130slahatlar\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di ondan ibar\u0259tdir ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u00f6vcud olan ab-hava daha da sa\u011flamla\u015fd\u0131r\u0131ls\u0131n, xo\u015fag\u0259lm\u0259z hallara yol verilm\u0259sin. Yeni kadrlar yeni yana\u015fma g\u0259tirirl\u0259r, yeni d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi g\u0259tirirl\u0259r v\u0259 m\u0259n onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirir\u0259m. Eyni zamanda, t\u0259qa\u00fcd\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f, amma vaxtil\u0259 xidm\u0259ti olmu\u015f kadrlar\u0131 da biz b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259tl\u0259 t\u0259qa\u00fcd\u0259 g\u00f6nd\u0259ririk. Bu da h\u0259m bizim milli \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimiz\u0259 uy\u011fundur, eyni zamanda, m\u0259n hesab edir\u0259m ki, h\u0259r bir insana onun g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259 qiym\u0259t verilm\u0259lidir, o c\u00fcml\u0259d\u0259n r\u0259hb\u0259rlik t\u0259r\u0259find\u0259n. Ona g\u00f6r\u0259 hesab edir\u0259m ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bu proses \u00e7ox hamar gedir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bizim siyas\u0259timiz konseptual xarakter da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 ard\u0131c\u0131ll\u0131qla icra edilir. \u018fg\u0259r son 16 ilin tarixin\u0259 geni\u015f n\u0259z\u0259r salsan\u0131z, g\u00f6r\u0259rsiniz ki, he\u00e7 bir add\u0131m t\u0259sad\u00fcfi olmay\u0131b. H\u0259r bir add\u0131m\u0131n arxas\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck t\u0259hlil v\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259qs\u0259dl\u0259r dayan\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, kadr islahatlar\u0131 zaman\u0131nda apar\u0131l\u0131r. B\u0259lk\u0259 be\u015f il bundan \u0259vv\u0259l bu c\u00fcr kadr islahatlar\u0131 aparmaq d\u00fczg\u00fcn olmazd\u0131, amma iki il bundan sonra da art\u0131q gec olard\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 hesab edir\u0259m ki, kadr islahatlar\u0131, struktur islahatlar\u0131 zaman\u0131nda apar\u0131l\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, i\u015f\u0259 yana\u015fma t\u0259rzi d\u0259yi\u015fir. Az\u0259rbaycan yenil\u0259\u015fir, Az\u0259rbaycan\u0131n yeni simas\u0131 ortal\u0131\u011fa \u00e7\u0131x\u0131r, iqtidar\u0131n yeni simas\u0131 ortal\u0131\u011fa \u00e7\u0131x\u0131r &#8211; m\u00fcasir d\u00f6vr\u0259 uy\u011fun, c\u0259miyy\u0259timizin g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rin\u0259 uy\u011fun v\u0259 bizim inki\u015faf strategiyam\u0131za uy\u011fun. H\u0259r \u015fey buna ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, bizim milli maraqlar\u0131m\u0131z, d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimiz, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n rahat ya\u015famas\u0131, sosial rifah v\u0259 kadrlar bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 qulluq etm\u0259lidirl\u0259r. O kadrlar ki, bu m\u0259suliyy\u0259ti d\u0259rk etmir, onlar \u0259lb\u0259tt\u0259, \u0259n yax\u015f\u0131 halda v\u0259zif\u0259d\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Yaxud da, onlara qar\u015f\u0131 daha ciddi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr v\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nab Prezident, islahatlar m\u0259s\u0259l\u0259sinin davam\u0131 olaraq son g\u00fcnl\u0259rin \u0259n \u00e7ox m\u00fczakir\u0259 olunan m\u0259s\u0259l\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 sual \u00fcnvanlamaq ist\u0259yir\u0259m Siz\u0259? Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l bir s\u0131ra y\u00fcks\u0259kv\u0259zif\u0259li m\u0259mur h\u0259bs edildi. Siz \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131zda daim m\u0259murlar\u0131n t\u0259miz, vicdanl\u0131 i\u015fl\u0259m\u0259sinin vacibliyini bildirirsiniz. M\u0259murlar t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dil\u0259n h\u0259r hans\u0131 qanun pozuntular\u0131na qar\u015f\u0131 ciddi m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 qeyd edirsiniz. Sizin bu istiqam\u0259td\u0259 atd\u0131\u011f\u0131n\u0131z q\u0259tiyy\u0259tli add\u0131mlar \u0259hali t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131r. Bu add\u0131mlar\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 apar\u0131lan geni\u015fmiqyasl\u0131 islahatlar\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si hesab etm\u0259k olarm\u0131?<\/p>\n<p>-T\u0259biidir ki, bu, geni\u015fmiqyasl\u0131 islahatlar\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Son m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 m\u0259nim b\u0259zi daxili g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rim ictimail\u0259\u015fdirildi v\u0259 hesab edir\u0259m ki, buna ehtiyac var. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, m\u0259nim i\u015f qrafikim \u00e7ox g\u0259rgindir. Dem\u0259k olar ki, i\u015f qrafikimd\u0259 fasil\u0259 yoxdur. H\u0259tta bazar g\u00fcn\u00fcnd\u0259 ki, m\u0259n i\u015f\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131ram, yen\u0259 d\u0259 m\u0259n daim \u0259laq\u0259d\u0259y\u0259m. B\u0259lk\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycanda yegan\u0259 adamam ki, m\u0259nim istirah\u0259t g\u00fcnl\u0259rim yoxdur. \u00c7\u00fcnki h\u0259r g\u00fcn m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki h\u0259r g\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00e7\u0131x\u0131r ki, onlar operativlik t\u0259l\u0259b edir. Ona g\u00f6r\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim olunan b\u0259zi daxili g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r m\u0259nim i\u015f qrafikimd\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 5-10 faiz t\u0259\u015fkil edir. Ancaq buna ehtiyac var. H\u0259m d\u0259 bu, ictimaiyy\u0259t\u0259 veril\u0259n bir n\u00f6v hesabatd\u0131r, siyas\u0259timizin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rinin d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259sidir. Eyni zamanda, kadrlar qar\u015f\u0131s\u0131nda qoyulan v\u0259zif\u0259l\u0259rdir ki, ictimaiyy\u0259t d\u0259 bunu bilsin. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131sa rayona icra ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259yin olunanda ona dediyim s\u00f6zl\u0259r, verdiyim t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r t\u0259bii ki, rayon ictimaiyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 q\u0259bul edilir. Onlar art\u0131q o adamdan bu meyarlara uy\u011fun olmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edirl\u0259r v\u0259 t\u0259l\u0259b etm\u0259lidirl\u0259r. M\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m ki, ictimai n\u0259zar\u0259t daha g\u00fccl\u00fc olmal\u0131d\u0131r. Bunu, sad\u0259c\u0259, s\u00f6z namin\u0259 demir\u0259m. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bir \u00e7ox hallarda bunu t\u0259krarlay\u0131ram. N\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259? \u00c7\u00fcnki bu yoxdur bizd\u0259. Bilirsiniz, ya yoxdur, ya da ki, ibtidai v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. Bel\u0259 olmaz, ictimai n\u0259zar\u0259t olmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r ictimai n\u0259zar\u0259t olmasa, biz m\u0259lumat\u0131 haradan \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259yik? M\u0259n, misal \u00fc\u00e7\u00fcn bildirmi\u015f\u0259m v\u0259 bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, b\u0259zi hallarda m\u0259n m\u0259tbuatdan bir \u00e7ox \u015feyl\u0259ri \u00f6yr\u0259nir\u0259m. \u00c7\u00fcnki b\u0259zi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u0259n\u0259 m\u0259ruz\u0259 edilmir. \u00c7\u00fcnki s\u0259rf etmir o adamlara m\u0259ruz\u0259 etm\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 ya m\u0259n b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 ged\u0259nd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram v\u0259t\u0259nda\u015flardan v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6yr\u0259nim, onlar\u0131 narahat ed\u0259n probleml\u0259r haqq\u0131nda e\u015fidim. Ya \u00f6z\u00fcm gedir\u0259m t\u0259fti\u015f edir\u0259m orada i\u015fl\u0259ri, ya da ki, ictimaiyy\u0259td\u0259n verilm\u0259lidir bu m\u0259lumat. D\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131 h\u0259r bir \u00f6lk\u0259d\u0259 ancaq yax\u015f\u0131 raport verm\u0259yi \u00f6yr\u0259\u015fibl\u0259r. Onlardan soru\u015fsan dey\u0259rl\u0259r ki, h\u0259r \u015fey \u0259lad\u0131r, h\u0259r \u015fey m\u00fck\u0259mm\u0259ldir, he\u00e7 bir problem yoxdur. M\u0259n bir \u00e7ox rayonlara ged\u0259nd\u0259 icra ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 il\u0259 s\u00f6hb\u0259t ed\u0259nd\u0259 deyir\u0259m hans\u0131 problem var &#8211; h\u0259r \u015fey \u0259la. Ax\u0131 bel\u0259 ola bilm\u0259z. Ya \u00f6z\u00fc bilmir, ya da ki, bunlar\u0131 \u00f6rt-basd\u0131r etm\u0259k ist\u0259yir, ya da bilmir\u0259m hans\u0131 m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 m\u0259nim kameralar qar\u015f\u0131s\u0131nda yeni t\u0259yin edilmi\u015f icra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131na dediyim s\u00f6zl\u0259r onlara veril\u0259n \u0259n ciddi tap\u015f\u0131r\u0131qd\u0131r v\u0259 onlar bu tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 yerin\u0259 yetirm\u0259lidirl\u0259r. O c\u00fcml\u0259d\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flara m\u00fcnasib\u0259td\u0259 yek\u0259xanal\u0131\u011fa yer olmamal\u0131d\u0131r, \u00f6zl\u0259rini t\u0259k\u0259bb\u00fcrl\u00fc aparmamal\u0131d\u0131rlar, v\u0259t\u0259nda\u015flara yuxar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya baxmamal\u0131d\u0131rlar, v\u0259t\u0259nda\u015flara xidm\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 incitm\u0259m\u0259lidirl\u0259r, hans\u0131sa abadl\u0131q i\u015fl\u0259rin\u0259 sahibkarlardan qanunsuz pul t\u0259l\u0259b etm\u0259m\u0259lidirl\u0259r. \u0130ndi abadl\u0131q ad\u0131 il\u0259 bilir\u0259m ki, sahibkarlardan v\u0259sait y\u0131\u011f\u0131rlar. Bu, q\u0259tiyy\u0259n q\u0259buledilm\u0259zdir. Bel\u0259 abadl\u0131q biz\u0259 laz\u0131m deyil. R\u00fc\u015fv\u0259t almamal\u0131d\u0131rlar, \u0259ksin\u0259, \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131rlar ki, investorlar\u0131 c\u0259lb etsinl\u0259r. Yoxsa b\u0259zi hallarda kims\u0259 g\u0259lib n\u0259s\u0259 i\u015f g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yir, ona \u015f\u0259rait yaratmaq \u0259v\u0259zin\u0259, ondan pul t\u0259l\u0259b edirl\u0259r. \u0130ndi son vaxtlar\u0131n t\u0259dbirl\u0259ri bunu g\u00f6st\u0259rdi. M\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etmi\u015fdim. B\u0259zil\u0259rin\u0259 dedim ki, h\u0259r k\u0259s e\u015fitsin, \u0259yri yolla gets\u0259niz inzibati c\u0259za \u0259n y\u00fcng\u00fcl c\u0259za olacaq. \u0130nzibati c\u0259za il\u0259 i\u015f m\u0259hdudla\u015fmayacaq. Amma b\u0259zil\u0259ri b\u0259lk\u0259 hesab edirdil\u0259r ki, onlara aid deyil. Ona g\u00f6r\u0259 bel\u0259 yolverilm\u0259z add\u0131mlar atd\u0131lar. Bu, \u0259slind\u0259, d\u00f6vl\u0259t\u0259, d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tin\u0259 edil\u0259n x\u0259yan\u0259tdir. Eyni zamanda, bel\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli faktlar a\u015fkarlan\u0131r ki, adam vallah he\u00e7 bilmir n\u0259 fikirl\u0259\u015fsin. \u0130ndi m\u0259nim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcml\u0259 x\u00fcsusil\u0259 manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259n sonra bizd\u0259 i\u015fsizlik meyill\u0259ri artd\u0131. Bunu m\u0259n hiss edirdim, g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm. B\u0259zi adamlar i\u015fsiz qald\u0131lar. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? \u00c7\u00fcnki vaxtil\u0259 d\u00f6vl\u0259t x\u0259tti il\u0259 icra edil\u0259n layih\u0259l\u0259r\u0259 onlar c\u0259lb olunurdu. \u0130nvestisiyalar k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fd\u00fc. Biz investisiyalar\u0131 ixtisar etdik. O layih\u0259l\u0259r d\u0259 art\u0131q icra edilm\u0259di, insanlar qald\u0131 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259. Biz n\u0259 etdik? D\u00fczd\u00fcr, bu, bazar iqtisadiyyat\u0131na uy\u011fun deyil. Ancaq bu, d\u00fczg\u00fcn add\u0131m idi. M\u0259nim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcml\u0259 biz h\u0259r rayonda ictimai \u00f6d\u0259ni\u015fli i\u015f yerl\u0259ri yaratd\u0131q, v\u0259t\u0259nda\u015flara, he\u00e7 olmasa, minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 m\u0259vacib verilsin dey\u0259. Bel\u0259likl\u0259, \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 40 min\u0259 yax\u0131n bel\u0259 ictimai i\u015f yeri var. O m\u0259nada ictimai ki, ictimai i\u015fl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur, haradasa t\u0259mizlik i\u015fl\u0259ri, b\u0259rpa i\u015fl\u0259ril\u0259. B\u0259zil\u0259ri ba\u011fban kimi i\u015fl\u0259yir. \u00d6d\u0259ni\u015fli, \u00e7\u00fcnki buna g\u00f6r\u0259 maa\u015f al\u0131r. Bax, bu maa\u015f\u0131 da onlar q\u0131ymad\u0131lar o kas\u0131b adamlara. O kartlar\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb oradan pul \u00e7\u0259kib \u00f6z cibl\u0259rini doldurdular. Buna n\u0259 ad verm\u0259k olar? Bu, vicdans\u0131zl\u0131qd\u0131r. \u0130ndi yax\u015f\u0131, xalqdan qorxmursansa, Allahdan qorx. Bel\u0259 \u015fey etm\u0259k olarm\u0131? Ona g\u00f6r\u0259, bax, bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, bu, m\u0259murun m\u0259n\u0259vi deqradasiyas\u0131d\u0131r, bu, insan\u0131n m\u0259n\u0259vi deqradasiyas\u0131d\u0131r. Bel\u0259 m\u0259murlar biz\u0259 l\u0259k\u0259dir, \u00f6lk\u0259miz\u0259 l\u0259k\u0259dir, iqtidara l\u0259k\u0259dir. Ham\u0131 bilsin, e\u015fitsin ki, bel\u0259 hallara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 daha ciddi apar\u0131lacaq. Ham\u0131 ibr\u0259t g\u00f6t\u00fcrs\u00fcn, d\u0259rs g\u00f6t\u00fcrs\u00fcn, h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rs olsun. D\u00f6vl\u0259t m\u0259muru olmaq ist\u0259yirs\u0259ns\u0259, vicdanla xidm\u0259t et d\u00f6vl\u0259t\u0259. Yox s\u0259n d\u00f6vl\u0259t v\u0259zif\u0259sin\u0259 g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi kimi bax\u0131rsansa, he\u00e7 getm\u0259 o v\u0259zif\u0259y\u0259. \u00c7\u00fcnki b\u0259db\u0259xt olarsan. Bunu anlamayanlar, hesab edir\u0259m, anlamal\u0131d\u0131rlar ki, yeni d\u00f6vrd\u0259, yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar qar\u015f\u0131s\u0131nda olan \u00f6lk\u0259d\u0259 ba\u015fqa c\u00fcr ola da bilm\u0259z. Biz \u00f6lk\u0259mizd\u0259ki v\u0259ziyy\u0259ti daha da sa\u011flamla\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q v\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259z hallara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 bundan sonra da apar\u0131lacaq. Eyni zamanda, h\u0259m m\u0259tbuatdan, h\u0259m ictimaiyy\u0259td\u0259n m\u0259n h\u0259m d\u0259st\u0259k g\u00f6r\u00fcr\u0259m, h\u0259m d\u0259 ki, onlar m\u0259n\u0259 bu i\u015fd\u0259 k\u00f6m\u0259k edirl\u0259r.<\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nab Prezident, m\u0259nim sual\u0131m m\u00fcxalif\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda m\u00fcxalif\u0259t \u00e7ox d\u0259rin b\u00f6hran i\u00e7ind\u0259dir. Dem\u0259k olar ki, onlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259 he\u00e7 bir daya\u011f\u0131 yoxdur. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rini Siz nec\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndir\u0259rdiniz?<\/p>\n<p>&#8211; Bilirsiniz, bunun bir ne\u00e7\u0259 s\u0259b\u0259bi var. Hesab edir\u0259m, birinci s\u0259b\u0259b odur ki, bu g\u00fcn m\u00fcxalif\u0259t\u00e7iliyi inhisara g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f adamlar vaxtil\u0259 hakimiyy\u0259td\u0259 olublar. Onlar\u0131n b\u0259d \u0259m\u0259ll\u0259ri xalq\u0131m\u0131z\u0131n yadda\u015f\u0131ndan silinm\u0259yib. Biz ham\u0131m\u0131z AXC-M\u00fcsavat c\u00fctl\u00fcy\u00fcn\u00fcn hakimiyy\u0259tini yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131r\u0131q, o, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn bir biab\u0131r\u00e7\u0131l\u0131q d\u00f6vr\u00fc idi. Hesab edir\u0259m ki, milli r\u0259zal\u0259t d\u00f6vr\u00fc idi. \u00c7\u00fcnki hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lmi\u015f savads\u0131z, s\u0259ri\u015ft\u0259siz adamlar \u00f6z m\u0259suliyy\u0259tini d\u0259rk etm\u0259dil\u0259r. Onlar, dediyim kimi, deqradasiyaya u\u011fram\u0131\u015f m\u0259murlar kimi hakimiyy\u0259ti ancaq g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi olaraq g\u00f6r\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Onlar\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di varlanmaq, talamaq, o\u011furlamaq, satmaq idi, bir-biri il\u0259 el\u0259 bil ki, yar\u0131\u015fa girmi\u015fdil\u0259r &#8211; kim daha \u00e7ox o\u011furlayacaq, kim daha \u00e7ox ziyan vuracaq \u00f6lk\u0259y\u0259. \u00d6lk\u0259 probleml\u0259ri qald\u0131 k\u0259narda, Qaraba\u011f problemi qald\u0131 k\u0259narda, sosial probleml\u0259r, hans\u0131 ki, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 b\u00f6y\u00fck sosial probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015fdil\u0259r. \u0130nflyasiya 1000 faizd\u0259n \u00e7ox idi. Onlar\u0131n he\u00e7 vecin\u0259 d\u0259 deyildi. Onlar\u0131n i\u015fi ancaq d\u00f6vl\u0259t \u0259mlak\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259m\u0259k idi, m\u0259n bunu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m, bunun s\u00fcbutlar\u0131 da var. L\u0259l-Cavahirat Fondunu el\u0259 talad\u0131lar ki, orada bir d\u0259n\u0259 d\u0259 qiym\u0259tli \u0259\u015fya qalmad\u0131. V\u0259t\u0259nda\u015flar ax\u0131r\u0131nc\u0131 zin\u0259t \u0259\u015fyalar\u0131n\u0131 g\u0259tirib verirdil\u0259r ki, bu, \u00fcmumi i\u015fimiz\u0259 s\u0259rf olunsun, onu da talad\u0131lar. Ona g\u00f6r\u0259 xalq\u0131n yadda\u015f\u0131nda bu qal\u0131b. Eyni zamanda, v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si &#8211; bu, \u0259n a\u011f\u0131r m\u00fcharib\u0259dir, \u00e7\u00fcnki qarda\u015f qan\u0131 t\u00f6k\u00fcl\u00fcr. Orada erm\u0259nil\u0259r torpa\u011f\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011fal edirdil\u0259r, bunlar is\u0259 G\u0259nc\u0259ni bombalay\u0131rd\u0131lar, \u00f6z xalq\u0131na qar\u015f\u0131 cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259dirdil\u0259r, sonra da f\u0259rari kimi qa\u00e7\u0131b gizl\u0259ndil\u0259r. H\u0259min bu adamlard\u0131r ki, bu g\u00fcn m\u00fcxalif\u0259t\u00e7iliyi d\u0259 inhisara g\u00f6t\u00fcr\u00fcbl\u0259r. \u018fslind\u0259, bunlar\u0131n n\u0259 m\u0259n\u0259vi haqq\u0131 \u00e7at\u0131r, n\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si, n\u0259 biliyi. Sad\u0259c\u0259 olaraq, onlar\u0131n bu inhisar\u0131 saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir amili var, o da xarici d\u0259st\u0259k. \u00c7\u00fcnki bunlar xaricd\u0259n idar\u0259 olunur. Bu, hesab edir\u0259m ki, ikinci s\u0259b\u0259bdir &#8211; n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bunlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259 he\u00e7 bir h\u00f6rm\u0259ti yoxdur?<\/p>\n<p>He\u00e7 k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn sirr deyil ki, bunlar xaricd\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fir. \u0130yirmi il \u0259rzind\u0259 he\u00e7 bir yerd\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259nin haradand\u0131r bu q\u0259d\u0259r varidat\u0131, haradand\u0131r bu q\u0259d\u0259r imkanlar\u0131 ki, yax\u0131n qohumlar\u0131 getsinl\u0259r \u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7ox g\u00f6z\u0259l h\u0259yat s\u00fcrs\u00fcnl\u0259r? Ona bir hesabat verirl\u0259r, yoxsa yox? \u018flb\u0259tt\u0259 ki, yox. Amma biz bilirik, biz \u00e7ox \u015feyi bilirik. B\u0259lk\u0259 d\u0259 ham\u0131s\u0131n\u0131 h\u0259l\u0259 ki, dem\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. Ona g\u00f6r\u0259 bir t\u0259r\u0259fd\u0259n onlar\u0131n t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri cinay\u0259tl\u0259r v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin dem\u0259k olar ki, u\u00e7urum k\u0259nar\u0131na g\u0259tirilm\u0259si, ondan sonra da qorxaqcas\u0131na, f\u0259rari kimi qa\u00e7\u0131b gizl\u0259nm\u0259si, ikinci t\u0259r\u0259fd\u0259n, \u201cbe\u015finci kolon\u201d kimi burada \u00f6lk\u0259mizin maraqlar\u0131na qar\u015f\u0131 onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti. Bu iki amil hesab edir\u0259m ki, onlar\u0131 b\u00fct\u00fcn daxili dayaqlardan m\u0259hrum edib. Bir d\u0259 ki, onlar\u0131n h\u0259m siyasi, h\u0259m h\u0259yatdak\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n\u0131, y\u0259ni, o biab\u0131r\u00e7\u0131 kadrlar\u0131 Az\u0259rbaycan tama\u015fa\u00e7\u0131lar\u0131 g\u00f6r\u00fcbd\u00fcr. \u0130sterikaya, panikaya qap\u0131lm\u0131\u015f adam nec\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc lider hesab ed\u0259 bil\u0259r? Ya\u015fl\u0131 qad\u0131n\u0131n qolundan yap\u0131\u015fan, qorxusundan, m\u0259ni ba\u011f\u0131\u015flay\u0131n, gizl\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn de\u015fik axtaran adam nec\u0259 liderlik funksiyas\u0131n\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259r? Sonra da g\u0259lsin b\u00fct\u00fcn ictimaiyy\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda desin ki, vanna ota\u011f\u0131nda m\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 zor t\u0259tbiq etdil\u0259r. Birincisi, bu, yaland\u0131r. \u0130kincisi, hans\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 h\u00f6rm\u0259t ed\u0259n adam bel\u0259 bir ifad\u0259 i\u015fl\u0259d\u0259r, b\u00fct\u00fcn xalq qar\u015f\u0131s\u0131nda? Ona g\u00f6r\u0259 bunlar\u0131n q\u0259tiyy\u0259n m\u0259n\u0259vi haqq\u0131 yoxdur ki, hans\u0131sa irad ir\u0259li s\u00fcrs\u00fcn. Yegan\u0259 dayaqlar\u0131 xarici dair\u0259l\u0259rdir. O dair\u0259l\u0259r ki, onlar da ist\u0259yirl\u0259r \u00f6z \u0259lalt\u0131lar\u0131n\u0131 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259tirsinl\u0259r. Nec\u0259 ki, vaxtil\u0259 1992-ci ild\u0259 prezidentin kabinetinin qap\u0131s\u0131n\u0131 b\u0259zi s\u0259firl\u0259r ayaqla a\u00e7\u0131rd\u0131lar, o d\u00f6vr\u00fc yen\u0259 d\u0259 ya\u015famaq ist\u0259yirl\u0259r, ancaq al\u0131nmayacaq. \u00c7\u00fcnki he\u00e7 vaxt Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti imkan verm\u0259y\u0259c\u0259k ki, satq\u0131n, xain \u00fcns\u00fcrl\u0259r yen\u0259 d\u0259 ba\u015f qald\u0131rs\u0131n, yen\u0259 d\u0259 hans\u0131sa m\u00f6vqe \u0259ld\u0259 etsinl\u0259r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 buna imkan verm\u0259y\u0259c\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 bunlar\u0131n d\u0131rnaqaras\u0131 aksiyalar\u0131na he\u00e7 kim g\u0259lmir, he\u00e7 kim qo\u015fulmur. Bunlar\u0131n d\u0131rnaqaras\u0131 siyasi m\u00fcbariz\u0259si virtual h\u0259yatdad\u0131r. Orada da art\u0131q b\u00fct\u00fcn dayaqlar\u0131n\u0131 itiribl\u0259r. Bir-birin\u0259 saxta layk atmaqla bunlar hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n biab\u0131r\u00e7\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri, antimilli, x\u0259yan\u0259tkar add\u0131mlar\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259 ikrah hissi do\u011furur. \u018fg\u0259r m\u00fcxalif\u0259t n\u0259yis\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k ist\u0259yirs\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, o partiyalar naftalin qoxusu g\u0259l\u0259n \u00fcns\u00fcrl\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259nm\u0259lidir, sa\u011flam, m\u00fcasir m\u00fcxalif\u0259t formala\u015fmal\u0131d\u0131r. O m\u00fcxalif\u0259t ki, bizi t\u0259nqid ed\u0259c\u0259k, amma \u0259sasl\u0131 t\u0259nqid ed\u0259c\u0259k. O m\u00fcxalif\u0259t ki, \u00fcmumxalq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00fcst\u00fcn tutur. M\u0259n \u00fcmid edir\u0259m ki, n\u0259 vaxtsa, biz bunu g\u00f6r\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nab Prezident, m\u0259lumdur ki, \u00f6lk\u0259miz n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar parlament se\u00e7kil\u0259rin\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r. Bilm\u0259k ist\u0259rdik ki, bu m\u00fch\u00fcm ictimai-siyasi t\u0259dbirin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si q\u0259rar\u0131 n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r v\u0259 g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/p>\n<p>&#8211; Bilirsiniz, parlament se\u00e7kil\u0259ri \u00e7ox \u00f6n\u0259mli hadis\u0259dir v\u0259 \u00f6n\u0259mli prosesdir. M\u0259n art\u0131q qeyd etdiyim kimi, \u00f6lk\u0259miz yeni islahatlar d\u00f6vr\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu, Prezident Administrasiyas\u0131, Nazirl\u0259r Kabineti, b\u0259zi m\u0259rk\u0259zi icra orqanlar\u0131, yerli icra orqanlar\u0131 art\u0131q struktur islahatlar\u0131n\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131blar, yaxud da ki, bu islahatlar davam etdirilir. Bel\u0259 olan halda, parlament d\u0259 k\u0259narda qala bilm\u0259z v\u0259 n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar parlament se\u00e7kil\u0259rinin \u0259sas m\u0259qs\u0259di ondad\u0131r ki, vaxt itirm\u0259d\u0259n yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara uy\u011fun qanunvericilik bazas\u0131 formala\u015fs\u0131n v\u0259 qanunvericilik sah\u0259sind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar \u00fcmumi islahatlar kursunu d\u0259st\u0259kl\u0259sin. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, bizd\u0259 parlament d\u00f6rd ay t\u0259tild\u0259 olur, iyun, iyul, avqust, sentyabr aylar\u0131nda i\u015fl\u0259mir. Bel\u0259 olan halda biz, sad\u0259c\u0259 olaraq, se\u00e7kil\u0259ri 4-5 ay qaba\u011fa \u00e7\u0259kdik. Bunun da m\u0259qs\u0259di odur ki, vaxt itirm\u0259k laz\u0131m deyil. Hesab edir\u0259m ki, n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar parlament se\u00e7kil\u0259ri c\u0259miyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n siyasi partiyalar t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcsb\u0259t qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Haz\u0131rda b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259rait yarad\u0131l\u0131b. \u018fmin\u0259m ki, Az\u0259rbaycanda parlament se\u00e7kil\u0259ri \u015f\u0259ffaf ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00f6z irad\u0259sini g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n irad\u0259sini \u0259ks etdir\u0259c\u0259k. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 layiqli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri se\u00e7\u0259c\u0259k. O n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r ki, \u00f6z qanunvericilik f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rind\u0259 \u00fcmumi i\u015fimiz\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k. O n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r ki, onlar \u00f6z dair\u0259l\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015f apars\u0131nlar.<\/p>\n<p>M\u0259n parlament \u00fczvl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 qiym\u0259t verm\u0259k ist\u0259mir\u0259m, \u00e7\u00fcnki bu, hakimiyy\u0259tin ba\u015fqa qoludur. Ancaq yeni se\u00e7il\u0259c\u0259k deputatlara t\u00f6vsiy\u0259m odur ki, onlar \u00f6z dair\u0259l\u0259rind\u0259 daha f\u0259al olsunlar ki, v\u0259t\u0259nda\u015flar onlar\u0131 tan\u0131s\u0131nlar, onlara m\u00fcraci\u0259t etsinl\u0259r. Onlar yerli v\u0259 m\u0259rk\u0259zi orqanlar qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rs\u0131nlar. \u018fg\u0259r bel\u0259 olarsa, bax, dediyim o ictimai n\u0259zar\u0259tin bir formas\u0131 da bu olacaq. \u00c7\u00fcnki b\u0259zi hallarda, m\u0259n bilir\u0259m, deputat se\u00e7ilir, ondan sonra \u00f6z dair\u0259sin\u0259 he\u00e7 ba\u015f \u00e7\u0259kmir, he\u00e7 maraqlanm\u0131r. Sonra da n\u00f6vb\u0259ti se\u00e7kil\u0259r yax\u0131nla\u015fanda ba\u015flay\u0131r ki, m\u0259n\u0259 d\u0259st\u0259k verin. Y\u0259ni, ona xalq d\u0259st\u0259k verm\u0259lidir. \u018flb\u0259tt\u0259, Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 apar\u0131c\u0131 siyasi q\u00fcvv\u0259 kimi \u00f6z namiz\u0259dl\u0259rini m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259c\u0259k. Bu da t\u0259biidir. Bizd\u0259 sistem majoritar sistemdir, hesab edir\u0259m ki, \u00e7ox \u0259dal\u0259tli sistemdir. Bu sistem se\u00e7ilmi\u015f mill\u0259t v\u0259kilini \u00f6z dair\u0259sin\u0259 ba\u011flay\u0131r. M\u0259n bunu \u00f6z t\u0259cr\u00fcb\u0259md\u0259n deyir\u0259m. \u00c7\u00fcnki m\u0259n birinci d\u0259f\u0259 1995-ci ild\u0259 majoritar sistem \u0259sas\u0131nda parlamentin \u00fczv\u00fc se\u00e7ilmi\u015fdim. O vaxt m\u0259nim dair\u0259m var idi v\u0259 dair\u0259d\u0259 \u00e7ox f\u0259al idim. 2000-ci ild\u0259 is\u0259 m\u0259n art\u0131q Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n bir n\u00f6mr\u0259li namiz\u0259di kimi qeyd\u0259 al\u0131nd\u0131m v\u0259 se\u00e7il\u0259nd\u0259n sonra el\u0259 bil ki, m\u0259nim dair\u0259m yox idi v\u0259 bu, imkan vermirdi ki, m\u0259n hans\u0131sa bir dair\u0259y\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rim. Ona g\u00f6r\u0259 \u00f6z t\u0259cr\u00fcb\u0259md\u0259n deyir\u0259m ki, majoritar sistem se\u00e7icil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n uy\u011fun sistemdir. O halda ki, se\u00e7il\u0259n deputat f\u0259al olsun v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flarla s\u0131x t\u0259masda olsun. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 h\u0259r \u015feyi yax\u015f\u0131 bilir, atalar s\u00f6z\u00fcd\u00fcr, xalq\u0131n g\u00f6z\u00fc t\u0259r\u0259zidir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 layiqli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri se\u00e7\u0259r\u0259k, eyni zamanda, t\u0259min ed\u0259c\u0259k ki, bu n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r onlar\u0131n probleml\u0259rini dil\u0259 g\u0259tir\u0259c\u0259kl\u0259r, t\u0259klif ver\u0259c\u0259kl\u0259r. Bel\u0259 olan halda \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r v\u0259 probleml\u0259r daha m\u0259qbul formada \u00f6z h\u0259llini tapa bil\u0259r.<\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nab Prezident, m\u00fcsahib\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 minn\u0259tdaram. Bug\u00fcnk\u00fc m\u00fcsahib\u0259 v\u0259 Sizinl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f bizim h\u0259yat\u0131m\u0131zda \u0259n \u00f6n\u0259mli hadis\u0259l\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrildi. Buna g\u00f6r\u0259 bir daha Siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edirik. \u0130caz\u0259 vers\u0259ydiniz, h\u0259r birimizin ad\u0131ndan Sizi qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u00fcz m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik ed\u0259k. Siz\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131 yolunda atd\u0131\u011f\u0131n\u0131z h\u0259r bir add\u0131mda yeni-yeni u\u011furlar v\u0259 cansa\u011fl\u0131\u011f\u0131 arzulay\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>&#8211; \u00c7ox sa\u011f olun. M\u0259n d\u0259 siz\u0259 \u00f6z s\u0259mimi s\u00f6zl\u0259rimi dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Siz\u0259 u\u011furlar arzulay\u0131ram. M\u0259n sizin f\u0259aliyy\u0259tinizi izl\u0259yir\u0259m, televiziyalarda g\u00f6r\u00fcr\u0259m. Siz \u00fcmumi i\u015fimiz\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 verirsiniz. M\u00fcasir, g\u0259nc insanlar kimi, hesab edir\u0259m ki, bug\u00fcnk\u00fc Az\u0259rbaycan medias\u0131n\u0131 t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirirsiniz v\u0259 t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirm\u0259lisiniz. F\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k siz\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131na yeni u\u011furlar arzulay\u0131ram. Qar\u015f\u0131dan D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n H\u0259mr\u0259ylik G\u00fcn\u00fc g\u0259lir. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 v\u0259 Yeni il m\u00fcnasib\u0259til\u0259 b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 t\u0259brik edir\u0259m. \u018fmin\u0259m ki, \u00f6lk\u0259miz bundan sonra da m\u00fcst\u0259qillik v\u0259 inki\u015faf yolu il\u0259 ged\u0259c\u0259k v\u0259 bizi bu yoldan he\u00e7 bir q\u00fcvv\u0259 d\u00f6nd\u0259r\u0259 bilm\u0259z. Sa\u011f olun.<\/p>\n<p>Jurnalistl\u0259r: T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edirik.<\/p>\n<div class=\"fotorama--hidden\"><\/div>\n<div class=\"article-carousel fotorama fotorama1577135834123\" data-autoplay=\"true\" data-ratio=\"660\/430\" data-width=\"100%\">\n<div class=\"fotorama__wrap fotorama__wrap--css3 fotorama__wrap--slide fotorama__wrap--toggle-arrows\">\n<div class=\"fotorama__stage\">\n<div class=\"fotorama__stage__shaft\">\n<div class=\"fotorama__stage__frame fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img decoding=\"async\" class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/static.president.az\/media\/W1siZiIsIjIwMTkvMTIvMjMvMXE0ajYwcWtpYl8wMDUuanBnIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCIxMzQweDEwMjAiXV0?sha=bbbe73330199c6d6\" \/><\/div>\n<div class=\"fotorama__stage__frame fotorama__loaded fotorama__loaded--img fotorama__active\"><img decoding=\"async\" class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/static.president.az\/media\/W1siZiIsIjIwMTkvMTIvMjMvOThsdWZkZWx0a18wMDYuanBnIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCIxMzQweDEwMjAiXV0?sha=5b9cde8eda9ef838\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev dekabr\u0131n 23-d\u0259 yerli jurnalistl\u0259r\u0259 ilin yekunlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 geni\u015f m\u00fcsahib\u0259 verib. Hakimiyyet.com m\u00fcsahib\u0259ni oxuculara t\u0259qdim&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[23,27,2,7,4,5],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10468"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10468"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10468\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10469,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10468\/revisions\/10469"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hakimiyyet.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}